Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 68

तेषां मध्यस्थितश्चैकस्त्रिजातो ब्राह्मणाधमः । तेन तद्दूषितं द्रव्यं समग्रं होमसंभवम्

teṣāṃ madhyasthitaścaikastrijāto brāhmaṇādhamaḥ | tena taddūṣitaṃ dravyaṃ samagraṃ homasaṃbhavam

“ท่ามกลางพวกเขามีผู้หนึ่งยืนอยู่ เป็นตรีชาติผู้ต่ำทรามในหมู่พราหมณ์; เพราะเขานั้นเอง วัตถุบูชาทั้งสิ้นที่จัดเพื่อโหมะจึงแปดเปื้อนมัวหมอง”

तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्
मध्यस्थितःstanding in the middle
मध्यस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमध्य + स्थित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सप्तमी-तत्पुरुषः ‘मध्ये स्थितः’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
एकःone
एकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
त्रिजातःof mixed/threefold birth
त्रिजातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि + जात (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; द्विगु/तत्पुरुषार्थः ‘त्रिषु जातः’/‘त्रिजातिः’ (of mixed/threefold birth)
ब्राह्मणाधमःa vile brahmin
ब्राह्मणाधमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण + अधम (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (अधमः ब्राह्मणः)
तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
दूषितम्defiled
दूषितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदूष् (धातु) → दूषित (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः
द्रव्यम्substance / material
द्रव्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
समग्रम्entire
समग्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
होमसम्भवम्arising from the homa
होमसम्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहोम + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (होमस्य सम्भवम् = arising from the homa)

Vahni (Agni)

Type: kshetra

Listener: dvijottamāḥ (Brahmins)

Scene: Agni reveals a troubling figure among the sixteen—one marked as unworthy—standing amid the circle; the offerings and ladles appear shadowed/tainted, smoke turning dark to signify defilement.

H
Homa
B
Brāhmaṇas
T
Trijāta (irregular initiate)
V
Vahni (Agni)

FAQs

Ritual efficacy depends on purity of conduct and qualification; a single adharmic element can corrupt a collective rite.

The verse is embedded in a tīrtha-māhātmya chapter but is primarily about ritual integrity, not a named site.

An implicit requirement: ensure qualified, pure participants and undefiled materials in homa; remove the contaminating agent.