Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

वाल्लभ्यात्तव मे भद्रे कथितं वै वरानने । अष्टषष्टिः प्रगम्यानि भक्त्या तीर्थानि मानवैः

vāllabhyāttava me bhadre kathitaṃ vai varānane | aṣṭaṣaṣṭiḥ pragamyāni bhaktyā tīrthāni mānavaiḥ

โอ้ผู้เป็นมงคล โอ้สตรีผู้มีพักตร์งาม ด้วยความรักต่อเจ้า เราจึงกล่าวโดยแท้ว่า มีทีรถะศักดิ์สิทธิ์หกสิบแปดแห่ง ที่มนุษย์พึงไปด้วยศรัทธาภักดี

वल्लभ्यात्from (my) beloved
वल्लभ्यात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootवल्लभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी (5th/पञ्चमी) एकवचन
तवyour
तव:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Formषष्ठी एकवचन; युष्मद्-शब्द
मेto me / for me
मे:
Sampradana (Dative sense)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन; अस्मद्-शब्द (enclitic)
भद्रेO auspicious one
भद्रे:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन एकवचन
कथितम्has been told
कथितम्:
Kriya (Predicate participle)
TypeVerb
Rootकथित (√कथ् धातु; क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (passive sense)
वैindeed
वै:
Sambandha-bodhaka (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (particle; emphasis/निश्चयार्थक)
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर-आनन (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन एकवचन; कर्मधारयः—‘वरं आननं यस्याः’
अष्टषष्टिःsixty-eight
अष्टषष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्ट-षष्टि (संख्याप्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचन; संख्या ‘68’; द्वन्द्व-समास (अष्ट + षष्टिः)
प्रगम्यानिto be visited
प्रगम्यानि:
Visheshana (Qualifier of तीर्थानि)
TypeAdjective
Rootप्रगम्य (प्र+√गम् धातु; यत्/अनीयर्-प्रायः भाव; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; गेरुण्डिव/कृत्य-प्रत्ययान्त—‘गन्तव्यानि/प्रापणीयानि’ (to be visited)
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचन
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा बहुवचन
मानवैःby humans
मानवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचन

Śiva (deduced)

Tirtha: Aṣṭaṣaṣṭi-tīrtha-samuccaya (set of 68 tīrthas)

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as bhadrā/varānanā)

Scene: A map-like narrative tableau: Devī receiving a revealed list; in the background, a procession of pilgrims moving from shrine to shrine, suggesting a chain of 68 sacred stops.

D
Devī
T
Tīrthas (sixty-eight)

FAQs

Pilgrimage is framed as a devotional discipline: holy places yield their fruit when approached with bhakti, not mere travel.

The verse highlights the canonical set of sixty-eight tīrthas as a whole; individual sites are named in subsequent verses.

Devotional visitation (bhaktyā pragamyāni)—the instruction is to undertake tīrtha-yātrā with devotion.