Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 55

तवापि योग्यतां श्रेष्ठां करिष्यामि महामते । यदि मे वर्तसे वाक्ये मुक्त्वा स्पर्द्धां द्विजोद्भवाम्

tavāpi yogyatāṃ śreṣṭhāṃ kariṣyāmi mahāmate | yadi me vartase vākye muktvā sparddhāṃ dvijodbhavām

“โอ้ผู้มีปัญญาใหญ่ เราจักประทานความเหมาะสมและอำนาจอันสูงสุดแก่เจ้า—หากเจ้าดำรงอยู่ในวาจาของเรา และละทิ้งความชิงดีที่เกิดจากทิฐิพราหมณ์”

तवof you/your
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
योग्यताम्fitness, eligibility
योग्यताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोग्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
श्रेष्ठाम्excellent, best
श्रेष्ठाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘योग्यताम्’ इत्यस्य विशेषणम्
करिष्यामिI will make
करिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तबोधक अव्यय (conditional particle)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन; अत्र ‘मम’ (genitive) अर्थे—‘मे वाक्ये’ = ‘मम वाक्ये’
वर्तसेyou abide/act
वर्तसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; ‘वर्तते’ इत्यस्य मध्यमपुरुषः
वाक्येin (my) word/command
वाक्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
मुक्त्वाhaving abandoned
मुक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वक्रिया
स्पर्द्धाम्rivalry, contention
स्पर्द्धाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्पर्द्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
द्विजोद्भवाम्born of Brahmin pride
द्विजोद्भवाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘स्पर्द्धाम्’ इत्यस्य विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजात् उद्भवा)

Maheśvara (Śiva)

Tirtha: Same refuge-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Śiva offers a boon-like assurance while simultaneously admonishing; Citraśarman’s posture shifts from confident to humbled—head bowed, hands folded—signaling the inner turning from rivalry to obedience.

M
Maheśvara
C
Citraśarman (implied)
D
Dwijas (Brāhmaṇas)

FAQs

Spiritual authority is perfected through humility and obedience to dharma, not through pride or rivalry.

The verse is ethical instruction within the kṣetra narrative; it does not name a particular tīrtha.

No ritual act is prescribed; the ‘practice’ here is moral discipline—renouncing spardhā and following Śiva’s instruction.