Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

ततःप्रभृति नो तत्र कश्चिन्मर्त्यो महीतले । प्रासादं कुरुते भीत्या तडागं कूपमेव च

tataḥprabhṛti no tatra kaścinmartyo mahītale | prāsādaṃ kurute bhītyā taḍāgaṃ kūpameva ca

นับแต่นั้นมา ณ สถานที่นั้น ไม่มีมนุษย์ผู้ใดบนแผ่นดินกล้าสร้างปราสาทด้วยความหวาดกลัว แม้สระน้ำหรือบ่อน้ำก็ไม่สร้าง

ततःप्रभृतिfrom that time onward
ततःप्रभृति:
Sambandha (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः + प्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय; अव्ययीभाव-समास; कालवाचक (since then)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (indefinite pronoun)
मर्त्यःmortal man
मर्त्यः:
Apposition (Karta-noun/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (कश्चित् इत्यस्य विशेष्य/समानााधिकरण)
महीतलेon the earth’s surface
महीतले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमही + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मही-तल = surface of the earth)
प्रासादम्a palace/temple-building
प्रासादम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुरुतेbuilds/makes
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
भीत्याout of fear
भीत्या:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तडागम्a pond/tank
तडागम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतडाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कूपम्a well
कूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय

Sūta (deduced from immediate narrative context of Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (protected spot)

Type: kshetra

Scene: A quiet, untouched sacred field marked by subtle signs of liṅgas beneath; villagers keep distance; no palaces, no wells—only boundary stones, small shrines, and offerings at the edge.

M
martya (mortal)
P
prāsāda (palace)
T
taḍāga (pond)
K
kūpa (well)

FAQs

A kṣetra can carry intense sacred potency; reverence includes honoring local prohibitions shaped by past divine events.

The verse continues the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative in Nāgara-khaṇḍa.

No explicit ritual is prescribed; it records a place-based restraint (avoidance of building) arising from fear of the kṣetra’s power.