Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

तच्छ्रुत्वा सम्मुखो भूत्वा प्रणाममकरोत्ततः । तैश्च वैमानिकैः सार्धं सर्वैस्तैः किन्नरादिभिः

tacchrutvā sammukho bhūtvā praṇāmamakarottataḥ | taiśca vaimānikaiḥ sārdhaṃ sarvaistaiḥ kinnarādibhiḥ

ครั้นได้ฟังดังนั้น เขาหันหน้าเข้าหาแล้วกราบลงทันที—พร้อมด้วยเหล่าผู้สถิตในวิมานทั้งหลาย และหมู่กินนรเป็นต้นทั้งหมดนั้น

तत्that (it)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; सर्वनाम
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund/Absolutive): ‘having heard’
सम्मुखःfacing (towards)
सम्मुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; विशेषण
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund): ‘having become’
प्रणामम्salutation
प्रणामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रणाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
अकरोत्did/made
अकरोत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तैःwith those
तैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), बहुवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
वैमानिकैःwith the aerial beings
वैमानिकैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootवैमानिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (सह/करण), बहुवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakari (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (postposition-like adverb)
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (सह), बहुवचन; विशेषण
तैःwith those
तैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (सह), बहुवचन; सर्वनाम
किन्नरादिभिःwith kinnaras and others
किन्नरादिभिः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootकिन्नर + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (सह), बहुवचन; ‘-आदि’ तत्पुरुष (X-etc.)

Agastya (narrator)

Tirtha: तडाग-तीर्थ (नाम निर्दिष्ट नहीं—‘अत्र…तडागांते’ प्रसङ्गगत)

Type: kund

Scene: तीर्थ-तडाग-तीरे मुनि/ऋषि के सम्मुख राजा/वैमानिक-सम्बद्ध पुरुष का शीघ्र प्रणाम; आकाश में विमानों की आभा; किन्नर-गन्धर्व-समूह वीणा-वादन सहित।

K
Kinnara
V
vaimānika

FAQs

Even celestial beings honor realized sages; humility before dharma-bearing ṛṣis is itself meritorious.

The larger passage glorifies a tīrtha connected with a sacred water-body; this verse itself does not name it.

Implied practice: praṇāma (respectful salutation) to saints and sages.