Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

सेतुबंधं तथासाद्य प्रस्थितः स्वगृहं प्रति । तावद्विभीषणेनोक्तः प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

setubaṃdhaṃ tathāsādya prasthitaḥ svagṛhaṃ prati | tāvadvibhīṣaṇenoktaḥ praṇipatya muhurmuhuḥ

ครั้นเสด็จถึงเศตุพันธะแล้ว พระองค์ทรงมุ่งสู่เคหสถานของพระองค์ ขณะนั้นวิภีษณะได้กราบลงซ้ำแล้วซ้ำเล่า แล้วทูลถ้อยคำขึ้น

सेतुबन्धम्the bridge (causeway)
सेतुबन्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसेतु (प्रातिपदिक) + बन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘सेतोः बन्धः’ (the bridge-construction/bridge)
तथाthus, in that manner
तथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
आसाद्यhaving reached/approached
आसाद्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
प्रस्थितःdeparted
प्रस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र√स्था (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle/क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
स्वगृहम्to his own home
स्वगृहम्:
Gati-Karma (Goal/Object of motion)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय—‘स्वं गृहं’ (one’s own home)
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (Direction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय (directional)
तावत्meanwhile, just then
तावत्:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय (particle) तावदर्थे ‘meanwhile/just then’
विभीषणेनby Vibhīṣaṇa
विभीषणेन:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
उक्तःwas spoken to, was addressed
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle/क्त) ‘said/addressed’; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः
प्रणिपत्यhaving bowed down, prostrating
प्रणिपत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootप्र + नि√पत् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Sambandha (Frequency/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) पुनःपुनरर्थे
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Sambandha (Frequency/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) पुनःपुनरर्थे (reduplication for emphasis)

Narrator (Purāṇic narrator)

Tirtha: Setubandha

Type: kshetra

Scene: Rāma turns to depart from Setubandha; Vibhīṣaṇa falls repeatedly at his feet, hands folded, speaking earnestly; the sea and Setu behind, vānaras watching quietly.

S
Setubandha
V
Vibhīṣaṇa
Ś
Śrī Rāma

FAQs

Reverence and gratitude are dharmic; repeated praṇāma signifies humility before divine purpose and sacred places.

Setubandha, the sacred bridge-region linked with Rāmeśvara worship.

No formal rite; devotional practice is indicated through repeated prostration (praṇāma).