Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 63

ततो हाटकमादाय तदाकारं पितामहः । कृत्वा लिंगं स्वयं तत्र स्थापयामास हर्षितः

tato hāṭakamādāya tadākāraṃ pitāmahaḥ | kṛtvā liṃgaṃ svayaṃ tatra sthāpayāmāsa harṣitaḥ

แล้วปิตามหะ (พรหมา) นำทองคำมาสร้างศิวลึงค์ให้มีรูปดังเดิม และด้วยความปีติยินดีได้ประดิษฐานไว้ ณ ที่นั้นด้วยพระหัตถ์ของตนเอง

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्ययम् (adverb: then/from there)
हाटकम्gold
हाटकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहाटक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आदायhaving taken
आदाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + दा (धातु; ल्यप्)
Formल्यपन्त-अव्ययम् (absolutive): ‘having taken’
तदाकारम्of that form
तदाकारम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतदाकार (प्रातिपदिक: तद् + आकार)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (तस्य आकारः = तदाकारः)
पितामहःPitāmaha (Brahmā)
पितामहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु; क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive): ‘having made’
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta-nirdharana (कर्ता-निश्चय/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वार्थक-अव्ययम् (emphatic adverb: oneself)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
स्थापयामासinstalled
स्थापयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु; णिच् causative)
Formलिट्-लकारः (Perfect; periphrastic/आमास-योग), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative): ‘caused to be set/installed’
हर्षितःdelighted
हर्षितः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootहर्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक; हृष् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः

Narrator (Sūta continuing)

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: temple

Scene: Brahmā, radiant and delighted, shapes a liṅga from gold in the same form and installs it with his own hands upon a pedestal.

P
Pitāmaha (Brahmā)
H
Hāṭaka (gold)
L
Liṅga
P
Pratiṣṭhā

FAQs

Offering one’s best resources in service—crafting and establishing a liṅga—becomes a powerful act of dharma and devotion.

The place where the golden liṅga is installed—later associated with the name Hāṭakeśvara.

Making a liṅga (here of gold) and installing it (pratiṣṭhā) at the sacred site.