Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

गतानि तत्क्षणादेव सागरे पतितानि वै । प्रयत्नो हि प्रकर्तव्यो ह्यस्माभिस्त्वयान्वितैः

gatāni tatkṣaṇādeva sāgare patitāni vai | prayatno hi prakartavyo hyasmābhistvayānvitaiḥ

สิ่งเหล่านั้นพลันจากไปในทันที และตกลงสู่มหาสมุทรโดยแท้ ฉะนั้นพวกเราจึงต้องเพียรพยายามแน่นอน—ร่วมกับท่าน

गतानिgone
गतानि:
Kriya (State predicate/भाव)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'gone' (वस्तूनि)
तत्that
तत्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive) एकवचन; क्षणस्य विशेषण (of that)
क्षणात्from a moment
क्षणात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (from a moment)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
सागरेin the ocean
सागरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
पतितानिfallen
पतितानि:
Kriya (State predicate/भाव)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'fallen'
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
प्रयत्नःeffort
प्रयत्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृस्थानी विषय (effort as subject)
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (reason/emphasis: 'for/indeed')
प्रकर्तव्यःmust be undertaken
प्रकर्तव्यः:
Kriya (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र + कृ (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: 'to be done'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (must be made)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana (Agent-in-instrumental/कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, बहुवचन; करण/सहकर्ता (by us)
त्वयाwith you/by you
त्वया:
Sahakari (Associate/सहकर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, एकवचन; सहकर्ता (with you)
अन्वितैःaccompanied, joined
अन्वितैः:
Karana (Qualifier of agent/करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (प्रातिपदिक; क्त-कृदन्त from अन्वि + इ)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण—अस्माभिः (by us who are accompanied)

Indra (Devarāṭ/Śakra) addressing Bali

Tirtha: Samudra

Type: kshetra

Scene: A sudden report: treasures have fallen into the ocean; leaders resolve that strenuous effort must be undertaken together.

I
Indra (implied)
B
Bali
S
Sāgara (ocean)

FAQs

When loss occurs, dharma favors determined, cooperative effort rather than resignation.

No tīrtha is explicitly praised; the ocean (sāgara) appears as a narrative locus.

None; the instruction is practical—undertake focused effort (prayatna).