Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 152

शुशुभे स महादेवः समाधौ चंद्रशेखरः । योगपट्टः कृतस्तेन शेषस्य च महात्मनः । वासुकिः सर्पराजश्च कटिबद्धः कृतो महान्

śuśubhe sa mahādevaḥ samādhau caṃdraśekharaḥ | yogapaṭṭaḥ kṛtastena śeṣasya ca mahātmanaḥ | vāsukiḥ sarparājaśca kaṭibaddhaḥ kṛto mahān

ในสมาธิ มหาเทวะจันทรเศขระทรงรุ่งเรืองผ่องใสยิ่งนัก; เศษะผู้มหาตมะเป็นโยคปัฏฏะของพระองค์ และวาสุกี ราชนาค ถูกทำเป็นเข็มขัดคาดเอวอันยิ่งใหญ่

शुशुभेshone/was splendid
शुशुभे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशुभ् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (pronoun)
महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
समाधौin samādhi
समाधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमाधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
चन्द्रशेखरःCandraśekhara (moon-crested)
चन्द्रशेखरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र + शेखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चन्द्रस्य शेखरः)
योगपट्टःyoga-strap/band
योगपट्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोग + पट्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (योगस्य पट्टः)
कृतःwas made
कृतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘was made’
तेनby him
तेन:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (pronoun)
शेषस्यof Śeṣa
शेषस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
महात्मनःof the great-souled (Śeṣa)
महात्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य) विशेषण (शेषस्य)
वासुकिःVāsuki
वासुकिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवासुकि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्पराजःking of serpents
सर्पराजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्प + राज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्पाणां राजा)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
कटिबद्धःbound around the waist
कटिबद्धः:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकटि + बद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुष (कटौ बद्धः) विशेषण (वासुकिः/सर्पराजः)
कृतःwas made
कृतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘was made’
महान्great
महान्:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वासुकिः/सर्पराजः)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Siddhavaṭa

Type: kshetra

Scene: Śiva in luminous samādhi as Candrasekhara; Śeṣa forms a yogic strap supporting posture, while Vāsuki coils as a powerful waist-belt—serpents rendered as sacred, protective, not fearsome.

M
Mahādeva
C
Candrasekhara
Ś
Śeṣa
V
Vāsuki

FAQs

Śiva’s samādhi is portrayed as sovereign stillness, where cosmic powers (Nāgas like Śeṣa and Vāsuki) become ornaments—symbolizing mastery over the universe.

Kedāra/Kedārnātha is implied by the Kedārakhaṇḍa context, presenting the region as sanctified by Śiva’s yogic presence.

None directly; the verse is descriptive, emphasizing Śiva’s yogic state and divine iconography.