Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

रुद्र उवाच । मया दग्धो ह्ययं कालस्तवार्थे च तवाग्रतः । दह्यमानो हि दृष्टस्ते ज्वाला मालाकुलो महान्

rudra uvāca | mayā dagdho hyayaṃ kālastavārthe ca tavāgrataḥ | dahyamāno hi dṛṣṭaste jvālā mālākulo mahān

พระรุทระตรัสว่า: เพื่อประโยชน์ของเจ้า และต่อหน้าเจ้านั่นเอง เราได้เผากาละผู้นี้แล้ว เจ้าก็ได้เห็นเขาถูกเผาไหม้—ยิ่งใหญ่ และถูกห้อมล้อมด้วยพวงมาลัยแห่งเปลวเพลิง

रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मयाby me
मया:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
दग्धःburnt
दग्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु) + क्त
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कालः)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशार्थ
कालःTime (Kāla)
कालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
अर्थेfor the sake (of)
अर्थे:
Prayojana (Purpose/हेतु-भाव)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; ‘for the sake of’ (अर्थे)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
अग्रतःin front (of you)
अग्रतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण
दह्यमानःbeing burnt
दह्यमानः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु) + यक् (कर्मणि) + शानच्
Formकर्मणि वर्तमानकाले कृदन्त (present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कालः)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
दृष्टःseen
दृष्टः:
Kriya (Result state)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) + क्त
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (कालः) ‘was seen’
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति (Dative/Genitive), एकवचन; अत्र चतुर्थी (to you) अधिकयुक्ता
ज्वालामालाकुलःsurrounded by a garland of flames
ज्वालामालाकुलः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्वाला + माला + आकुल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (ज्वालामालया आकुलः = agitated/filled with a garland of flames)
महान्great, mighty
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक; विशेषण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कालः)

Rudra (Śiva)

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: Rudra declares he burned Kāla for the king’s sake; Kāla appears as a great figure wrapped in garlands of flame, witnessed directly by the devotee.

R
Rudra (Śiva)
K
Kāla
R
Rājā (the king)

FAQs

For the devotee’s welfare, Śiva can restrain or overcome even Kāla; grace supersedes fear.

Kedāra-kṣetra, where the Purāṇa dramatizes Śiva’s protective sovereignty over death.

None; it is an explanatory statement within the māhātmya narrative.