Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

त्रिगुणाष्टाक्रसंकाशं प्रविवेश शिवालयम् । यावत्कोपेन महता तावद्दृष्टः पिनाकिना । स्वभक्तं हंतुकामोसौ श्वेतराजानमुत्तमम्

triguṇāṣṭākrasaṃkāśaṃ praviveśa śivālayam | yāvatkopena mahatā tāvaddṛṣṭaḥ pinākinā | svabhaktaṃ haṃtukāmosau śvetarājānamuttamam

กาลผู้เรืองด้วยรัศมีอันน่าสะพรึง ได้ก้าวเข้าสู่เทวสถานของพระศิวะ แต่เมื่อเขารุดหน้าไปด้วยโทสะใหญ่ ก็ถูกพระผู้ทรงคันศรปิณากะ (พระศิวะ) ทอดพระเนตรเห็นทันที เพราะกาลหมายจะประหารพระเศวตราชา ผู้เป็นภักตะอันประเสริฐของพระศิวะ

त्रिगुणाष्टाक्रसंकाशम्resembling (like) three guṇas and eight spokes (i.e., having such an appearance)
त्रिगुणाष्टाक्रसंकाशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या) + गुण (प्रातिपदिक) + अष्ट (संख्या) + अक्र (प्रातिपदिक) + संकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (कर्मविशेषण)
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + प्र + विश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
शिवालयम्the abode/temple of Śiva
शिवालयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मपदम्
यावत्as long as / while
यावत्:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (प्रातिपदिक/अव्ययार्थ)
Formअव्यय; कालपरिमाणवाचक (temporal correlator: 'as long as/while')
कोपेनwith anger
कोपेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; करणम्
महताgreat
महता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (कोपस्य)
तावत्then / so long
तावत्:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (प्रातिपदिक/अव्ययार्थ)
Formअव्यय; तावत्-यावत् सहसंबन्धी (correlative: 'then/so long')
दृष्टःwas seen
दृष्टः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगभावः (passive sense: 'was seen')
पिनाकिनाby the bearer of Pināka (Śiva)
पिनाकिना:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootपिनाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; कर्तृ-निर्देशक (agent in passive)
स्वभक्तम्his own devotee
स्वभक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मपदम्
हन्तुकामःdesiring to kill
हन्तुकामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) → हन्तु (तुमुन्/infinitive base) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम् (असौ)
असौthat one (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
श्वेतराजानम्Śvetarāja (the white king)
श्वेतराजानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्वेत (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मपदम्
उत्तमम्excellent, noble
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (श्वेतराजानम्)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to sages

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: Kāla, blazing and fearsome, strides into a luminous Śiva-ālaya in the Himalayas; Śiva, bow-bearing (Pinākin), perceives him instantly as the threat turns toward the devotee Śvetarāja.

K
Kāla
Ś
Śiva (Pinākin)
Ś
Śvetarāja

FAQs

Approaching the Lord’s abode with hostile intent toward a devotee invites immediate divine scrutiny and restraint.

Kedāra’s Śivālaya (Śiva’s sacred abode/temple) in the Kedārakhaṇḍa setting.

None explicitly; the verse underscores the sanctity of the Śiva-dhāma and the inviolability of the bhakta there.