Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 35

तथा निशम्य तद्वाक्यं नारदस्य मुखोद्गतम् । वीरभद्रो रुषाविष्टो नारदं प्रत्युवाच ह

tathā niśamya tadvākyaṃ nāradasya mukhodgatam | vīrabhadro ruṣāviṣṭo nāradaṃ pratyuvāca ha

ครั้นได้ฟังถ้อยคำที่ออกจากโอษฐ์นารทแล้ว วีรภัทรผู้ถูกโทสะครอบงำจึงกล่าวตอบนารท

तथाthus/thereupon
तथा:
Sambandha (Manner/Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/अनन्तरार्थक-अव्यय (thus/thereupon)
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootनि + शम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund) — having heard
तद्वाक्यम्that statement
तद्वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular
नारदस्यof Nārada
नारदस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Genitive, Singular
मुखोद्गतम्uttered from (his) mouth
मुखोद्गतम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुख (प्रातिपदिक) + उद्गत (गम् धातु + क्त, कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (मुखात् उद्गतम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Tatpurusha compound, Neuter, Accusative, Singular (agreeing with तद्वाक्यम्)
वीरभद्रःVīrabhadra
वीरभद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
रुषाविष्टःpossessed by anger/enraged
रुषाविष्टः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरुषा (प्रातिपदिक) + आविष्ट (विश् धातु + क्त, कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (रुषा आविष्टः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Tatpurusha compound, Masculine, Nominative, Singular
नारदम्Nārada
नारदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
प्रत्युवाचreplied/answered
प्रत्युवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Perfect, 3rd person, Singular, Parasmaipada
indeed (expletive)
:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formपादपूरण/स्मरणार्थक-अव्यय (expletive particle)

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced: narration)

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Vīrabhadra, eyes reddened with rage, turns to answer Nārada sharply; Nārada remains composed, absorbing the heat of the retort.

N
Nārada
V
Vīrabhadra

FAQs

Hearing truth is not enough—one must receive it with inner calm; anger distorts judgment and blocks dharmic guidance.

Kedāra (Kedarnath) is the broader sacred context; the verse itself is part of the moral-drama within the tīrtha narrative.

None.