Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 47

गजं दत्त्वा महेंद्राय कुमारो यानमारुहत् । अनेकरत्नसंवीतं नानाश्चर्यसमन्वितम् । विचित्रचित्रं सुमहत्तथाश्चर्यसमन्वितम्

gajaṃ dattvā maheṃdrāya kumāro yānamāruhat | anekaratnasaṃvītaṃ nānāścaryasamanvitam | vicitracitraṃ sumahattathāścaryasamanvitam

ครั้นถวายช้างแด่มหาอินทร์แล้ว กุมารก็ขึ้นประทับยานอันโอฬาร—ประดับด้วยรัตนะนานา เปี่ยมด้วยอัศจรรย์สารพัด กว้างใหญ่พิสดาร และงามด้วยลวดลายวิจิตรหลากสี

गजम्an elephant
गजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): 'having given'
महेंद्रायto Mahendra (Indra)
महेंद्राय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहेंद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; महा + इन्द्र (विशेषण-विशेष्य)
कुमारःKumāra (the prince/Skanda)
कुमारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यानम्vehicle
यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आरुहत्mounted/ascended
आरुहत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-रुह् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
अनेकmany
अनेक:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद (compound member); 'many'
रत्नgems
रत्न:
Sambandha (Genitive sense in compound)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formसमासमध्यपद (compound member)
संवीतम्covered/encircled/adorned
संवीतम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-वी (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; यानम् इति विशेषणम्
नानाvarious
नाना:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/विशेषणप्राय)
Formअव्यय-विशेषण (indeclinable adjective: 'various')
आश्चर्यwonders
आश्चर्य:
Sambandha (Genitive sense in compound)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद (compound member)
समन्वितम्endowed with
समन्वितम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-अन्वि (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; यानम् इति विशेषणम्
विचित्रvariegated
विचित्र:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootविचित्र (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद (compound member)
चित्रम्wonderfully pictured/ornate
चित्रम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विचित्र + चित्र (विशेषण-विशेष्य/पुनरुक्ति-प्राय)
सुvery
सु:
Kriya-vishesana (Intensifier)
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (intensifier: 'very')
महत्great/huge
महत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; यानम् इति विशेषणम्
तथाand also
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (connector: 'and also')
आश्चर्यwonders
आश्चर्य:
Sambandha (Genitive sense in compound)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद (compound member)
समन्वितम्endowed with
समन्वितम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-अन्वि (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; यानम् इति विशेषणम्

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Kumāra presents an elephant to Indra, then ascends a vast jewel-studded conveyance filled with wondrous designs—an opulent, otherworldly vehicle gleaming in many colors.

K
Kumāra (Skanda)
I
Indra (Mahendra)

FAQs

Divine splendour symbolizes the majesty of dharma and the auspicious power supporting the righteous cause.

No specific tīrtha is named in this verse; it remains within the Kedāra-khaṇḍa narrative frame.

None.