Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 65

कृतं च तेनाद्य पवित्रमुत्तमं तं यज्ञवाटं बहुभिः पुरस्कृतम् । विचित्रचित्रं मनसो हरं च तं यज्ञवाटं स चकार बुद्धिमान्

kṛtaṃ ca tenādya pavitramuttamaṃ taṃ yajñavāṭaṃ bahubhiḥ puraskṛtam | vicitracitraṃ manaso haraṃ ca taṃ yajñavāṭaṃ sa cakāra buddhimān

วิศวกรรมาผู้ทรงปัญญาได้สร้างมณฑลยัญญะอันประเสริฐและบริสุทธิ์ยิ่ง เป็นที่สักการะของชนมากมาย ประดับด้วยลวดลายวิจิตรน่าอัศจรรย์ ชวนใจให้หลงใหล แล้วท่านก็จัดทำมณฑลยัญญะนั้นขึ้น

kṛtammade, done
kṛtam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ-धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘कृतम्’ = done/made
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
tenaby him/with that
tena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
adyatoday/now
adya:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
pavitrampure, sacred
pavitram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpavitra (पवित्र-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
uttamamexcellent, best
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (उत्तम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
yajñavāṭamsacrificial enclosure
yajñavāṭam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyajña-vāṭa (यज्ञ + वाट; प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य वाटः)
bahubhiḥby many
bahubhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbahu (बहु-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; ‘बहुभिः’ = by many (persons)
puraskṛtamhonored, celebrated
puraskṛtam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootpuraskṛ (पुरस्कृ-धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘पुरस्कृतम्’ = honored/adorned
vicitracitraṃvariegated, wonderfully pictured
vicitracitraṃ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvicitra-citra (विचित्र + चित्र; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (विचित्रं च तत् चित्रं च)
manasaḥof the mind
manasaḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmanas (मनस्-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
haramcaptivating, pleasing
haram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roothara (हर-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
yajñavāṭamsacrificial enclosure
yajñavāṭam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyajña-vāṭa (यज्ञ + वाट; प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य वाटः)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
cakāramade, constructed
cakāra:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ-धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम
buddhimānwise, intelligent
buddhimān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbuddhi-mat (बुद्धि + मत्; प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (कर्ता-विशेषण), एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य बुद्धिः अस्ति सः)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced; Māheśvarakhaṇḍa narration style)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: Viśvakarmā fashions a supremely pure yajña-enclosure in the Himalayan Kedāra setting—geometric altar lines, decorated gateways, banners, and intricate motifs that delight the mind; the space glows with ritual cleanliness and auspicious design.

V
Viśvakarmā
Y
Yajñavāṭa (sacrificial enclosure)

FAQs

Ritual efficacy is linked to the sanctity and intentional design of sacred space; purity and beauty support dharmic ceremony.

The Kedāra-Himalayan sacred setting is the backdrop; the verse highlights the consecrated yajña-vāṭa within that landscape.

Preparation of a yajñavāṭa (ritual enclosure) for sacrificial/wedding rites; no specific mantra or offering is detailed.