Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15

तस्योपरि महद्दिव्यं पुष्पकं रत्नभूषितम् । राजितं पल्लवाच्छत्रैश्चामरैश्च सुशोभितम्

tasyopari mahaddivyaṃ puṣpakaṃ ratnabhūṣitam | rājitaṃ pallavācchatraiścāmaraiśca suśobhitam

เหนือขึ้นไปนั้นมีปุษปกวิมานอันใหญ่และทิพย์ ประดับด้วยรัตนะ งามเรืองรองด้วยฉัตรรูปใบอ่อน และงดงามด้วยการพัดโบกด้วยจามระ

तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
उपरिabove, on
उपरि:
Adhikara (Locative sense/अधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गार्थक-अव्यय/अधिकारार्थक (adverb/preposition: ‘above/on’)
महत्great
महत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifier)
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
पुष्पकम्the Puṣpaka (aerial car)
पुष्पकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्पक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
रत्नभूषितम्adorned with jewels
रत्नभूषितम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत्न + भूषित (भूष् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), विशेषण; समासः—षष्ठी/तत्पुरुष (रत्नैः भूषितम् = adorned with jewels)
राजितम्shining, resplendent
राजितम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootराजित (राज् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषण
पल्लवच्छत्रैःwith leaf-parasols
पल्लवच्छत्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपल्लव + छत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (पल्लवैः छत्राणि = parasols of sprouts/leaves)
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अमरैःwith fly-whisks (cāmara)
अमरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
सुशोभितम्well-adorned, beautifully decorated
सुशोभितम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- (उपसर्ग) + शोभित (शुभ्/शोभ् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘सु’ उपसर्गयुक्त; विशेषण

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (contextual attribution within Māheśvarakhaṇḍa narration)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: A vast jeweled Puṣpaka-vimāna hovering above, glittering with gem-inlay; leaf-shaped parasols (pallava-cchatra) and yak-tail cāmaras fanning, suggesting a royal-divine reception in a Himalayan sacred landscape.

P
Puṣpaka

FAQs

The sacred realm is portrayed with royal-celestial grandeur to awaken bhakti and conviction in the unseen sanctity of tīrthas.

Kedāra/Kedārakṣetra and its divine pavilion setting, as celebrated in the Kedārakhaṇḍa.

None here; the verse focuses on auspicious, celebratory ornamentation associated with divine presence.