Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

तथैव देवासुरयक्षदानवा नागाः पतंगाप्सरसो महर्षयः । समेत्य सर्वे परिवक्तुमीशमूचुस्तदानीं शिरसा प्रणम्य

tathaiva devāsurayakṣadānavā nāgāḥ pataṃgāpsaraso maharṣayaḥ | sametya sarve parivaktumīśamūcustadānīṃ śirasā praṇamya

ฝ่ายเหล่าเทวะ อสูร ยักษ์ ทานวะ นาค หมู่นก อัปสรา และมหาฤๅษีทั้งหลาย ก็พร้อมใจกันมาชุมนุม ครั้นก้มเศียรนอบน้อมแล้ว จึงกราบทูลพระอีศะ (พระศิวะ) พร้อมกันในกาลนั้น

तथाthus/likewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
देव-असुर-यक्ष-दानवाःgods, asuras, yakṣas, and dānavas
देव-असुर-यक्ष-दानवाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + यक्ष (प्रातिपदिक) + दानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व
नागाःnāgas (serpent beings)
नागाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
पतंग-अप्सरसःbirds and apsarases
पतंग-अप्सरसः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootपतंग (प्रातिपदिक) + अप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (अप्सरसः-प्रधान), प्रथमा (1), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक; महा+ऋषि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
समेत्यhaving assembled/come together
समेत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial action)
TypeIndeclinable
Rootसम्+इ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive)
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समस्त-समूहवाचक
परिवक्तुम्to address/speak to
परिवक्तुम्:
Prayojana (Purpose)
TypeIndeclinable
Rootपरि+वच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
ईशम्the Lord (Śiva)
ईशम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
ऊचुःthey said
ऊचुः:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तदानीम्then/at that time
तदानीम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
शिरसाwith (their) head
शिरसा:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial action)
TypeIndeclinable
Rootप्र+नम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition, Mahēśvarakhaṇḍa narrative voice)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A vast assembly—devas, asuras, yakṣas, dānavas, nāgas, birds, apsarases, and maharṣis—gathers and bows in unison, then addresses Śiva with folded hands.

Ī
Īśa (Śiva)
D
Devas
A
Asuras
Y
Yakṣas
D
Dānavas
N
Nāgas
A
Apsarases
M
Maharṣis

FAQs

Reverence to the Lord is universal: all classes of beings honor Śiva when cosmic dharma is being affirmed.

The verse continues the Kedārakhaṇḍa Himalayan sacred context rather than naming a single tīrtha explicitly.

Praṇāma (bowing with the head) is shown as the appropriate devotional gesture before addressing the Lord.