Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56

कुबेरं पवनं चैव तथैव च विभावसुम् । एवमादीनि वाक्यानि उवाच परमेश्वरः । सखीनां श्रृण्वतीनां च यत्र सा तपसि स्थिता

kuberaṃ pavanaṃ caiva tathaiva ca vibhāvasum | evamādīni vākyāni uvāca parameśvaraḥ | sakhīnāṃ śrṛṇvatīnāṃ ca yatra sā tapasi sthitā

—ทั้งกุเบร และปวะนะ (วายุ) อีกทั้งวิภาวสุ (อัคนี) ด้วย พระปรเมศวรตรัสถ้อยคำทำนองนี้และอื่น ๆ ขณะสหายหญิงของนางกำลังสดับ ณ สถานที่ซึ่งนางตั้งมั่นในตบะอย่างแน่วแน่

कुबेरम्Kubera
कुबेरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुबेर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पवनम्Vāyu (wind-god)
पवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
तथाthus, likewise
तथा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
विभावसुम्Vibhāvasu (Agni)
विभावसुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविभावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (अग्निः)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
आदीनिand the like
आदीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (एवम्-आदि = 'such and such')
वाक्यानिstatements, words
वाक्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
उवाचsaid
उवाच:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
परमेश्वरःthe Supreme Lord
परमेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरमेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—परमः ईश्वरः
सखीनाम्of the female companions
सखीनाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
शृण्वतीनाम्of (them) listening
शृण्वतीनाम्:
Adhikaraṇa/Context (Locative sense via genitive context)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) + शृण्वत् (वर्तमान-कृदन्त)
Formवर्तमान-कर्तरि कृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (सखीनाम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तपसिin austerity, in penance
तपसि:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थिताःwas staying, remained
स्थिताः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + स्थित (क्त-कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) प्रयुक्तः विधेय-विशेषणरूपे; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (स्थितā)

Parameśvara (Śiva) in baṭu-rūpa

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Scene: Parameśvara in baṭu guise speaks a string of names (Kubera, Vāyu, Agni) while Devī stands in austerity; her sakhīs listen, forming a semicircle; the Himalayan backdrop emphasizes stillness and spiritual heat (tapas).

K
Kubera
P
Pavana (Vāyu)
V
Vibhāvasu (Agni)
P
Parameśvara
S
Sakhīs

FAQs

Even exalted cosmic powers are secondary to the Supreme; steadfast tapas becomes the setting for divine revelation.

Kedāra-kṣetra—the scene of Śivā’s austerities and Śiva’s testing discourse.

Tapas (austerity) is referenced as the practice being undertaken; no specific vrata details are given in this verse.