Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

शब्दातीनं निर्गुणं निर्विकारं सत्तामात्रं ज्ञानगम्यं त्वगम्यम् । यत्तद्वस्तु सर्वदा कथ्यते वै वेदातीतैश्चागमैर्मन्त्रभूतैः

śabdātīnaṃ nirguṇaṃ nirvikāraṃ sattāmātraṃ jñānagamyaṃ tvagamyam | yattadvastu sarvadā kathyate vai vedātītaiścāgamairmantrabhūtaiḥ

พระสภาวะนั้นเหนือถ้อยคำ ไร้คุณลักษณะและไร้ความแปรเปลี่ยน—เป็นเพียงความมีอยู่ล้วนๆ; เข้าถึงได้ด้วยญาณแท้ แต่ไม่อาจจับต้องด้วยวิถีสามัญ. ความจริงนั้นถูกกล่าวถึงเสมอโดยพระวาจาอันเหนือเวท และโดยอาคมทั้งหลายซึ่งมีมนตร์เป็นแก่นแท้

शब्दातीनम्beyond words
शब्दातीनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशब्द + अतीत (प्रातिपदिक); शब्दातीन (समस्तपद)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; पञ्चमी-तत्पुरुष (beyond words)
निर्गुणम्without qualities
निर्गुणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनिर्गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (Neuter, Nom/Acc, Singular)
निर्विकारम्unchanging
निर्विकारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनिर्विकार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण
सत्तामात्रम्mere being/existence
सत्तामात्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसत्ता + मात्र (प्रातिपदिक); सत्तामात्र (समस्तपद)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (mere existence)
ज्ञानगम्यम्knowable by knowledge
ज्ञानगम्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootज्ञान + गम्य (प्रातिपदिक); ज्ञानगम्य (समस्तपद)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तृतीया/करण-तत्पुरुषार्थ (knowable through knowledge)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्यय (adversative particle)
अगम्यम्unattainable/inaccessible
अगम्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअगम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (Neuter, Nom/Acc, Singular)
यत्which/that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; निर्देशक (demonstrative)
वस्तुreality/thing
वस्तु:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवस्तु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
कथ्यतेis said/declared
कथ्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (Present indicative, 3rd person singular, ātmanepada; passive)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय/पादपूरण (emphatic particle)
वेदातीतैःby those beyond the Vedas
वेदातीतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootवेद + अतीत (प्रातिपदिक); वेदातीत (समस्तपद)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; पञ्चमी-तत्पुरुष (by those beyond the Vedas)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
आगमैःby the scriptures/traditions (āgamas)
आगमैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन (Masculine, Instrumental, Plural)
मन्त्रभूतैःin the form of mantras
मन्त्रभूतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमन्त्र + भूत (प्रातिपदिक); मन्त्रभूत (समस्तपद)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थ (being in the form of mantras)

Lomaharṣaṇa (Sūta/Lomaśa tradition) addressing the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: A luminous, formless presence above Kedāranātha, with Vedic seers and Āgamic siddhas holding palm-leaf texts and rosaries; sound-waves dissolve into silence, indicating ‘śabdātīta’.

V
Veda
Ā
Āgama
M
Mantra

FAQs

Śiva is beyond language and attributes; realization comes through higher knowledge, while scripture (Veda/Āgama) points toward that ineffable truth.

The verse is embedded in Kedārakhaṇḍa, where Kedāra’s sanctity supports the Śaiva vision of mantra and transcendence.

No explicit rite is commanded, but the verse implicitly elevates mantra-based Āgamic approach and jñāna as the means.