Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 34
भानुर्नभात्यग्निरथो शशी वा न ज्योतिरेवं न च मारुतो न हि । यं केवलं वस्तुविचारतोऽपि सूक्ष्मात्परं सूक्ष्मतरात्परं च
bhānurnabhātyagniratho śaśī vā na jyotirevaṃ na ca māruto na hi | yaṃ kevalaṃ vastuvicārato'pi sūkṣmātparaṃ sūkṣmatarātparaṃ ca
ที่นั่นดวงอาทิตย์ไม่ส่อง แสงไฟก็ไม่ปรากฏ ดวงจันทร์ก็ไม่ฉาย; ไม่มีแสงสามัญเช่นนั้น แม้ลมก็ไม่มี. สภาวะนั้น แม้พิจารณาเป็น “สิ่งหนึ่ง” ด้วยการไต่ถามอันละเอียด ก็ยังเหนือกว่าความละเอียด และเหนือกว่าความละเอียดที่สุด
Lomaharṣaṇa (Sūta/Lomaśa tradition) addressing the sages (deduced)
Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)
Type: kshetra
Scene: A cosmic void-like sanctum: no sun, no moon, no fire—yet an uncaused presence is implied; depict a dark, serene field with a subtle, source-less radiance at the center, while natural elements (wind, flames) are absent or stilled; a meditating Śiva silhouette merges into the radiance.
FAQs
The Absolute (Śiva) is beyond sensory phenomena and even beyond the subtlest conceptual analysis—realized through higher knowledge, not perception.
Kedāra is the implied sacred setting of the Kedārakhaṇḍa, presenting the Himalaya-tīrtha as a locus for realizing transcendence.
No direct rite is stated; the verse foregrounds philosophical inquiry (vicāra) and transcendental realization.