Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 9

कपर्द्धिनं चंद्रकलाविभूषणं वेदांतवेद्यं परमात्मनि स्थितम् । ववंद शीर्ष्णा च तदा हिमाचलः परां मुदं प्रापदहीनसत्त्वः

kaparddhinaṃ caṃdrakalāvibhūṣaṇaṃ vedāṃtavedyaṃ paramātmani sthitam | vavaṃda śīrṣṇā ca tadā himācalaḥ parāṃ mudaṃ prāpadahīnasattvaḥ

ครั้งนั้นหิมาจลก้มเศียรนอบน้อมแด่พระผู้เป็นเจ้า—ผู้ทรงชฎา ประดับด้วยเสี้ยวจันทร์ เป็นที่รู้ได้ด้วยเวทานตะ และตั้งมั่นในปรมาตมัน ด้วยใจมั่นคงจึงบรรลุปีติอันสูงสุด

कपर्द्धिनम्the matted-haired one (Śiva)
कपर्द्धिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकपर्द्धिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम्
चन्द्रकला-विभूषणम्adorned with the crescent moon
चन्द्रकला-विभूषणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootचन्द्रकला (प्रातिपदिक) + विभूषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चन्द्रकलायाः विभूषणम्) विशेषणम्
वेदान्त-वेद्यम्knowable through Vedānta
वेदान्त-वेद्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवेदान्त (प्रातिपदिक) + वेद्य (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (वेदान्तेन वेद्यः) विशेषणम्
परमात्मनिin the Supreme Self
परमात्मनि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपरमात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
स्थितम्situated/abiding
स्थितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कपर्द्धिनम् इत्यादीनां)
ववन्दbowed/saluted
ववन्द:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवन्द् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
शीर्ष्णाwith (his) head
शीर्ष्णा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशीर्षन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
हिमाचलःHimālaya (the snowy mountain)
हिमाचलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिमाचल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; तत्पुरुषः (हिमस्य अचलः)
पराम्supreme/great
पराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मुदम्)
मुदम्joy
मुदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
प्रापदattained
प्रापद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
अहीनसत्त्वःwhose courage/strength was not diminished
अहीनसत्त्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + हीन (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य सत्त्वं न हीनम्) विशेषणम् (हिमाचलः)

Sūta (deduced)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Implied audience of sages/devotees within Kedārakhaṇḍa frame

Scene: Personified Himācala, majestic and serene, bows with folded hands before Śiva—matted locks, crescent moon, tranquil radiance—amid snowy peaks and a sanctified Himalayan shrine atmosphere.

Ś
Śiva (Kapardhin)
C
Crescent moon
V
Vedānta
H
Himācala/Himavān

FAQs

Reverence (praṇāma) to Śiva—who is both personal Lord and Vedāntic Reality—yields supreme inner joy.

The Kedāra Himalayan sphere, where Śiva’s ascetic-majestic form is contemplated and worshipped.

The act of bowing (śirasā vandana) is exemplified as a core devotional offering.