Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 99

भोगार्थं चैव यद्दत्तं शक्रराज्यं त्वयाऽधुन् । प्रदत्तं च द्विजातिभ्यो ह्यन्यथा वै कृतं महत्

bhogārthaṃ caiva yaddattaṃ śakrarājyaṃ tvayā'dhun | pradattaṃ ca dvijātibhyo hyanyathā vai kṛtaṃ mahat

ราชอำนาจแห่งพระอินทร์ที่เพิ่งประทานแก่เจ้า ก็เพื่อให้เจ้าเสวยสุขเท่านั้น แต่เจ้ากลับยกให้แก่เหล่าทวิชะ; แท้จริงเจ้าได้กระทำการใหญ่ที่ผิดจากระเบียบอันควร

भोग-अर्थम्for enjoyment
भोग-अर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (purpose: ‘for enjoyment’), पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); प्रयोजनार्थे (adverbial accusative of purpose)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
यत्which/that (which)
यत्:
Visheshana (Relative qualifier)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Singular); ‘दत्तम्’ इत्यस्य विशेषणम्
दत्तम्given
दत्तम्:
Visheshana (Qualifier of ‘śakrarājyam’)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) विशेषणरूपेण, नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Singular)
शक्र-राज्यम्Śakra’s kingdom
शक्र-राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + राज्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha: ‘Śakra’s kingdom’), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent in passive; करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
अधुनnow
अधुन:
Kāla-adhikaraṇa (Time)
TypeIndeclinable
Rootअधुना/अधुन (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb; Vedic/poetic form)
प्रदत्तम्given away
प्रदत्तम्:
Visheshana (Qualifier; continuing description of the act)
TypeAdjective
Rootप्र-दा (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) विशेषणरूपेण, नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Singular)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
द्वि-जातिभ्यःto the twice-born (Brahmins etc.)
द्वि-जातिभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (Dvigu: ‘twice-born’), पुंलिङ्ग (Masculine), चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), बहुवचन (Plural)
हिindeed/for
हि:
Nipata (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: for/indeed)
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (adverb: otherwise)
वैindeed
वै:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
कृतम्done
कृतम्:
Kriya/Phrase predicate (विधेय)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Singular)
महत्great/serious
महत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formविशेषण (adjective), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Singular); ‘कृतम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Yama (contextual, continuing admonition in the dialogue)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: Yama explains the terms of Indra’s sovereignty as a trust for enjoyment, condemning the gambler’s redistribution to brāhmaṇas as a grave inversion of order; brāhmaṇas shown receiving gifts unaware of taint.

Y
Yama
Ś
Śakra (Indra)
D
Dvijāti (twice-born)

FAQs

Even seemingly generous acts become blameworthy when they violate dharma, rightful ownership, and proper authority.

The broader setting is Kedāra (Kedārakhaṇḍa), though this verse focuses on dharma-judgment rather than direct tīrtha praise.

Dāna (charity) is discussed implicitly, emphasizing that gifts must be given according to śāstra and rightful entitlement.