Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 46

लोमश उवाच । यत्नतो येन यत्किंचित्क्रियते सुकृतं नरैः । शुभं वाप्यशुभं वापि ज्ञातव्यं हि विपश्चिता

lomaśa uvāca | yatnato yena yatkiṃcitkriyate sukṛtaṃ naraiḥ | śubhaṃ vāpyaśubhaṃ vāpi jñātavyaṃ hi vipaścitā

โลมศะกล่าวว่า: กรรมใดที่มนุษย์กระทำด้วยความเพียรตั้งใจ—จะเป็นมงคลหรืออัปมงคลก็ตาม—ผู้มีปัญญาพึงรู้ให้ถูกต้องตามความจริง

लोमशःLomaśa (sage)
लोमशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोमश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
यत्नतःwith effort, diligently
यत्नतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formअव्यय, तद्धितान्त-क्रियाविशेषण (adverb): 'with effort'
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
यत्whatever
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (correlative)
किञ्चित्anything, something
किञ्चित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अनिश्चित (indefinite)
क्रियतेis done
क्रियते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
सुकृतम्good deed, merit
सुकृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु + कृत (कृ धातु; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle used as noun)
नरैःby men, by people
नरैः:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
शुभम्good (act/result)
शुभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपि-निपात (particle: also/even)
अशुभम्bad (act/result)
अशुभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ + शुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle)
ज्ञातव्यम्should be known
ज्ञातव्यम्:
Kriya (Predicative obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (ought to be known)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/हेतौ निपात (emphatic particle: indeed)
विपश्चिताby the wise person
विपश्चिता:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootविपश्चित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (विपश्चित्-शब्द, तृतीया एकवचन रूप)

Lomaśa

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Listener: brāhmaṇas (addressed as vipra)

Scene: Sage Lomaśa instructs assembled brāhmaṇas/pilgrims in a Himalayan hermitage near Kedāra; calm didactic setting with snowy peaks and a distant Śiva shrine.

L
Lomaśa

FAQs

Intention and effort shape karmic meaning; the wise evaluate deeds carefully rather than by outward labels alone.

No tīrtha is mentioned; the verse provides ethical framing within Kedāra-khaṇḍa.

None; it offers a principle for judging actions, relevant to dāna and all duties.