Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 37

निशम्य वाचं परमार्थयुक्तां दैवीं सदानंदकरीं शुभावहाम् । चक्रे परं यत्नवतां वरिष्ठो गत्वोदधेः पारमनंतवीर्यः

niśamya vācaṃ paramārthayuktāṃ daivīṃ sadānaṃdakarīṃ śubhāvahām | cakre paraṃ yatnavatāṃ variṣṭho gatvodadheḥ pāramanaṃtavīryaḥ

ครั้นได้สดับวาจาเทวะนั้น อันประกอบด้วยปรมัตถ์ ให้ความปีติเนืองนิตย์ และนำมงคลมาแล้ว อินทรา ผู้เลิศในหมู่ผู้เพียร ผู้มีเดชานุภาพหาที่สุดมิได้ ก็เพียรพยายามยิ่ง แล้วไปถึงฝั่งฟากโน้นแห่งมหาสมุทร

niśamyahaving heard
niśamya:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial modifier of main verb)
TypeVerb
Rootni-√śam (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; उपसर्गः नि-; अर्थः ‘श्रुत्वा/निशम्य’
vācamspeech, words
vācam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootvāc (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
paramārtha-yuktāmendowed with the highest truth
paramārtha-yuktām:
Viśeṣaṇa (Qualifier of vācam)
TypeAdjective
Rootparama-artha + yukta (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित विशेषण)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (‘परमार्थेन युक्ता’)
daivīmdivine
daivīm:
Viśeṣaṇa (Qualifier of vācam)
TypeAdjective
Rootdaivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sadā-ānanda-karīmever joy-producing
sadā-ānanda-karīm:
Viśeṣaṇa (Qualifier of vācam)
TypeAdjective
Rootsadā + ānanda + karī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (‘सदा आनन्दं करोति या’)
śubha-āvahāmbringing auspiciousness
śubha-āvahām:
Viśeṣaṇa (Qualifier of vācam)
TypeAdjective
Rootśubha + āvahā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (‘शुभं आवहति या’)
cakredid, performed
cakre:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट् (परोक्सभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
paramsupremely, greatly
param:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/degree modifier)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः
yatnavatāmof the diligent/strivers
yatnavatām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootyatnavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
variṣṭhaḥthe best
variṣṭhaḥ:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootvariṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अतिशयार्थक (superlative)
gatvāhaving gone
gatvā:
Kriya-visheṣaṇa (Prior action)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः
udadheḥof the ocean
udadheḥ:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootudadhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
pāramthe far shore
pāram:
Karma (Object of gatvā)
TypeNoun
Rootpāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ananta-vīryaḥof infinite prowess
ananta-vīryaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier of subject variṣṭhaḥ)
TypeAdjective
Rootananta + vīrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारयः (‘अनन्तं वीर्यं यस्य सः’)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (contextual attribution within Māheśvarakhaṇḍa)

Scene: Indra, radiant yet intent, hears a celestial utterance and strides toward the ocean; the sea opens as a vast threshold, suggesting a destined crossing to the ‘other shore’.

I
Indra
O
Ocean (udadhi)

FAQs

When divine counsel is received, swift disciplined effort (prayatna) turns fear into auspicious progress.

The ocean is mentioned as a setting; no specific tīrtha is explicitly glorified in this line.

None.