Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 169

ये दीर्घदर्शिनो मंदा मूढा धर्मबहिष्कृताः । अकल्पाः कार्यसिद्ध्यर्थं यत्कुर्वंति च निष्फलम् । तत्सर्वं विद्धि देवेंद्र मनसा संप्रधार्यताम्

ye dīrghadarśino maṃdā mūḍhā dharmabahiṣkṛtāḥ | akalpāḥ kāryasiddhyarthaṃ yatkurvaṃti ca niṣphalam | tatsarvaṃ viddhi deveṃdra manasā saṃpradhāryatām

ผู้ใดสำคัญตนว่าแลเห็นไกล แต่กลับทึบเขลาและหลงผิด ถูกขับออกจากธรรมะ—แม้มุ่งหวังความสำเร็จแต่ไม่สมควร สิ่งที่ทำย่อมไร้ผลทั้งสิ้น จงรู้เถิด โอ้จอมแห่งเทวะ และจงใคร่ครวญให้ถ่องแท้ในใจ

येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
दीर्घदर्शिनःfar-sighted
दीर्घदर्शिनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक) + दर्शिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; (ये) इति विशेषण; समासः—दीर्घं पश्यन्ति इति (far-seeing)
मन्दाःdull, sluggish
मन्दाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; (ये) इति विशेषण
मूढाःdeluded
मूढाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; (ये) इति विशेषण
धर्मबहिष्कृताःcast out from dharma
धर्मबहिष्कृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + बहिष्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; (ये) इति विशेषण; समासः—धर्मात् बहिष्कृताः (excluded from dharma)
अकल्पाःincapable, unfit
अकल्पाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; (ये) इति विशेषण
कार्यसिद्ध्यर्थम्for the sake of accomplishing the task
कार्यसिद्ध्यर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (accusative of purpose); समासः—कार्यस्य सिद्ध्यर्थम् (for accomplishing the task)
यत्whatever (that which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; (कुर्वन्ति) इति कर्म
कुर्वन्तिthey do
कुर्वन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
निष्फलम्fruitless
निष्फलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिष्फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; (यत्) इति विशेषण
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; (सर्वम्) इत्यनेन सह
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; (तत्) इति विशेषण
विद्धिknow, understand
विद्धि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
देवेन्द्रO Devendra
देवेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः—देवानाम् इन्द्रः (lord of gods)
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
संप्रधार्यताम्let it be well-considered
संप्रधार्यताम्:
Kriya (Injunctive/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + धृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘let it be well-considered’

Vṛtra

Tirtha: Kedāra-kṣetra (narrative setting)

Type: kshetra

Listener: Indra (Devendra)

Scene: Vṛtra delivers a general maxim: the deluded, dharma-excluded, striving for success, achieve only futility; Indra is urged to ponder deeply.

V
Vṛtra
I
Indra (Devendra)

FAQs

Actions divorced from dharma, even if cleverly planned, collapse into futility; true success requires righteous discernment.

No specific sacred site is praised in this verse; it is a universal dharma teaching within Kedārakhaṇḍa.

None; it prescribes reflective discernment rather than a ritual act.