Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 63
Devanagari script
शच्या श्रुतं च तद्वाक्यं नारदस्य मुखोद्गतम् । गतांतःपुरमव्यग्रा बाष्पपूरितलोचना
Transliteration
śacyā śrutaṃ ca tadvākyaṃ nāradasya mukhodgatam | gatāṃtaḥpuramavyagrā bāṣpapūritalocanā
Translation
ศจีได้สดับถ้อยคำที่ออกจากโอษฐ์ของนารทแล้ว นางมิได้ตระหนก กลับเข้าสู่พระราชวังชั้นใน ดวงตาเอ่อล้นด้วยน้ำตา
Word by Word
शच्याby Śacī
शच्या:
Kartr (Agent-instrumental/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (instrumental), एकवचनम्
श्रुतम्was heard
श्रुतम्:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeNoun
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
Formक्तान्त कृदन्त used as verbal noun/predicate, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (वाक्यम्)
वाक्यम्statement, speech
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
नारदस्यof Nārada
नारदस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्
मुखोद्गतम्uttered from (his) mouth
मुखोद्गतम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमुख + उद्गत (प्रातिपदिक; उद् + गम् धातु + क्त)
Formतत्पुरुषसमास (मुखात् उद्गतम्), क्तान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (वाक्यम्)
गताःwent
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
Formक्तान्त कृदन्त used as finite-like predicate, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम् (context: Śacī understood)
अन्तःपुरम्inner palace, harem
अन्तःपुरम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तःपुर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (अन्तः + पुर), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
अव्यग्राunagitated, composed
अव्यग्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअव्यग्र (प्रातिपदिक; अ- + व्यग्र)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (शची)
बाष्पपूरितलोचनाwith eyes filled with tears
बाष्पपूरितलोचना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबाष्प + पूरित + लोचन (प्रातिपदिकानि)
Formतत्पुरुषसमास (बाष्पेण पूरिते लोचने यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (शची)
Speaker
Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, implied)
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis/śrotṛs (implied)
Visual Art Cues
Scene: Śacī (Indrāṇī) hears Nārada’s words; with tear-filled eyes she walks into the inner palace—quiet corridors, jeweled pillars, but a heavy silence; her dignity remains unshaken despite grief.
Characters & Entities
Ś
Śacī (Indrāṇī)N
NāradaFAQs
Even in upheaval, inner composure and faithful endurance are praised as dharmic strength.
None in this verse; the setting remains within the Kedārakhaṇḍa narrative framework.
None.