Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

तस्मात्त्वया न कर्त्तव्यं मनसापि विहिंसनम् । एवमुक्तस्तदा शक्रो नारदेन महात्मना

tasmāttvayā na karttavyaṃ manasāpi vihiṃsanam | evamuktastadā śakro nāradena mahātmanā

เพราะฉะนั้น ท่านไม่พึงกระทำความเบียดเบียน แม้เพียงในความคิด ดังนี้มหาตมะนารทได้ตักเตือนศักระ (อินทรา) ในกาลนั้น

तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
Hetu/Reason (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निपात/सम्बन्धसूचक), अपादानार्थे ‘तस्मात्’ = ‘therefore/from that’
त्वयाby you
त्वया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग (सर्वनाम), तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
Formअव्यय (निषेध-निपात)
कर्तव्यंshould be done
कर्तव्यं:
Karya/Obligation (कार्य/विधेय)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formकृ-धातोः तव्यत्-प्रत्ययान्त कृत्य-प्रत्यय (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेय-भावः ‘to be done/should be done’
मनसाby mind
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
अपिeven; also
अपि:
Emphasis/Addition (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
Formअव्यय (समुच्चय/अपि-कार)
विहिंसनम्injury; harming
विहिंसनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवि + हिंस् (धातु) + अनम् (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त-भाववाचक (action-noun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Manner (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (रीतिवाचक क्रियाविशेषण)
उक्तः(having been) told
उक्तः:
Predicate/State (विशेष्य-भाव)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘having been told’
तदाthen
तदा:
Time (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक)
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन
नारदेनby Nārada
नारदेन:
Karana/Agent of speech (करण/वक्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
महात्मनाby the great-souled (one)
महात्मना:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formसमासः: महा + आत्मन् (कर्मधारयः ‘great-souled’); पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (नारदस्य)

Nārada (first line); Sūta as narrator for the closing phrase (deduced)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas/ṛṣis addressed in Kedārakhaṇḍa frame (contextual)

Scene: Nārada, serene and authoritative, admonishes Indra to abandon violence even in thought; the setting evokes a sacred Himalayan-Śaiva atmosphere with ascetic calm.

N
Nārada
I
Indra (Śakra)

FAQs

Non-violence is not only physical; dharma demands purity even at the level of intention and thought.

Not specified in this verse; it supports Kedāra’s dharmic atmosphere by teaching inner restraint.

No explicit ritual is prescribed; the instruction is ethical (mental and physical non-harming).