Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52

रुद्राक्षाणां पंचमुखखस्तथा चैकमुखः स्मृतः । ये धारयंत्येकमुखं रुद्राक्षमनिशं नराः । रुद्रलोकं च गच्छंति मोदन्ते रुद्रसंनिधौ

rudrākṣāṇāṃ paṃcamukhakhastathā caikamukhaḥ smṛtaḥ | ye dhārayaṃtyekamukhaṃ rudrākṣamaniśaṃ narāḥ | rudralokaṃ ca gacchaṃti modante rudrasaṃnidhau

ในบรรดารุดรाक्षะทั้งหลาย รุดรाक्षะห้าพักตร์และหนึ่งพักตร์เป็นที่ระลึกถึงเป็นพิเศษ ผู้ใดสวมรุดรाक्षะหนึ่งพักตร์อยู่เนืองนิตย์ ผู้นั้นย่อมไปสู่รุดรโลก และชื่นบานในสำนักแห่งพระรุดระ

रुद्राक्षाणाम्of Rudrākṣas
रुद्राक्षाणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्राक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
पञ्चमुखकःthe five-faced one (five-mukha bead)
पञ्चमुखकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च + मुखक (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (पञ्च मुखानि यस्य)
तथाalso/likewise
तथा:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (thus/also)
and
:
Avyaya (Connector/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
एकमुखःthe one-faced (bead)
एकमुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक + मुख (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय
स्मृतःis said/considered
स्मृतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is considered/remembered’
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक
धारयन्तिwear/hold
धारयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
एकमुखम्one-faced
एकमुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक + मुख (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय
रुद्राक्षम्Rudrākṣa bead
रुद्राक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्राक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनिशम्constantly
अनिशम्:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअनिशम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (always/constantly)
नराःmen/people
नराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
रुद्रलोकम्Rudra’s world
रुद्रलोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र + लोक (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रुद्रस्य लोकः)
and
:
Avyaya (Connector/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
गच्छन्तिgo
गच्छन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
मोदन्तेrejoice
मोदन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
रुद्रसंनिधौin Rudra’s presence
रुद्रसंनिधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरुद्र + संनिधि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रुद्रस्य संनिधिः)

Lomaharṣaṇa (Sūta), in narration to the sages (deduced)

Tirtha: Rudrākṣa (as śaiva sacred object) within Kedāra-mahātmya frame

Type: kshetra

Listener: dvijottamāḥ / brāhmaṇas

Scene: A devotee wearing a single prominent ekamukha rudrākṣa at the throat/chest, meditating on Śiva; above, a luminous Rudra-loka vision with Śiva’s presence and attendant gaṇas, conveying ‘rejoicing in Rudra’s proximity’.

R
Rudrākṣa
R
Rudra
R
Rudraloka

FAQs

Constant remembrance of Rudra through sacred emblems like rudrākṣa is said to lead to communion with Rudra.

No single tīrtha is named; the verse belongs to Kedārakhaṇḍa, where Kedāra’s Śaiva milieu frames these practices.

Continual wearing of the ekamukhī rudrākṣa is praised; pañcamukhī is also highlighted as especially revered.