Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 22

यथैव श्वापदानां च वृका हिंसापरायणाः । काका यतांडजानां च श्वापदानां च जंबुकाः । धूर्ता तथा मनुष्याणां स्त्रीज्ञेया सततं बुधैः

yathaiva śvāpadānāṃ ca vṛkā hiṃsāparāyaṇāḥ | kākā yatāṃḍajānāṃ ca śvāpadānāṃ ca jaṃbukāḥ | dhūrtā tathā manuṣyāṇāṃ strījñeyā satataṃ budhaiḥ

ดุจดังในหมู่สัตว์ป่า หมาป่าย่อมมุ่งสู่ความรุนแรงอยู่เสมอ และในหมู่สัตว์ที่เกิดจากไข่ อีกาย่อมเป็นที่รู้จัก และในหมู่สัตว์ป่า สุนัขจิ้งจอกย่อมเลื่องชื่อด้วยความเจ้าเล่ห์—ฉันนั้นแล ในหมู่มนุษย์ สตรีเป็นที่บัณฑิตพึงรู้ว่าแฝงเล่ห์กลอยู่เนืองนิตย์

yathājust as
yathā:
Sambandha (Comparative marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानार्थक-अव्यय (comparative/"as")
evaindeed, exactly
eva:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
śvāpadānāmof wild beasts
śvāpadānām:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootśvāpadá (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
vṛkāḥwolves
vṛkāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
hiṃsāparāyaṇāḥdevoted to violence
hiṃsāparāyaṇāḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival to vṛkāḥ)
TypeAdjective
Roothiṃsā (प्रातिपदिक) + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन; तत्पुरुष-समास (hiṃsāyāṃ parāyaṇāḥ = devoted to violence)
kākāḥcrows
kākāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
yathāas
yathā:
Sambandha (Comparative marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानार्थक-अव्यय (comparative/"as")
aṇḍajānāmof egg-born creatures (birds)
aṇḍajānām:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootaṇḍaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
śvāpadānāmof wild beasts
śvāpadānām:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootśvāpadá (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
jaṃbukāḥjackals
jaṃbukāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjaṃbuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
dhūrtāḥdeceitful, rogues
dhūrtāḥ:
Pradhāna-viśeṣaṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootdhūrta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन; विशेषण (implied predicate adjective)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (Comparative/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक-अव्यय ("so, likewise")
manuṣyāṇāmof humans
manuṣyāṇām:
Sambandha (Genitive/षष्ठī)
TypeNoun
Rootmanuṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); बहुवचन
strīa woman
strī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
jñeyāis to be known (as)
jñeyā:
Pradhāna-viśeṣaṇa (Predicate adjective to strī)
TypeAdjective
Rootjñā (धातु) + ya (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (भाव्य/कर्तव्यतार्थक); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन; "ज्ञेया" = to be known/considered
satatamalways
satatam:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsatata (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
budhaiḥby the wise
budhaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); बहुवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: Didactic speech in an asura assembly: a speaker warns using vivid animal comparisons—wolf, crow, jackal—projecting suspicion and social tension before the amṛta episode.

FAQs

It uses animal analogies to deliver a nīti-style warning about recognizing harmful or deceitful tendencies and exercising discernment (viveka) in worldly dealings.

This verse itself is a moral observation within the Kedārakhaṇḍa context; it does not directly name a tīrtha in the line, though the broader section belongs to the Kedāra sacred region (Kedāra-kṣetra).

No explicit ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed in this shloka; it functions as ethical instruction rather than a ritual injunction.