Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14

नीलं च तामसं ध्यानमेवं त्रिविधमुच्यते । ततः पूजा प्रकर्तव्या भवद्भिः शीघ्रमेव च

nīlaṃ ca tāmasaṃ dhyānamevaṃ trividhamucyate | tataḥ pūjā prakartavyā bhavadbhiḥ śīghrameva ca

และรูปสีน้ำเงินนั้นคือสมาธิแบบตามส—ดังนี้สมาธิจึงกล่าวว่าเป็นสามประการ. ครั้นแล้วพวกท่านพึงประกอบพิธีบูชา และให้รีบกระทำโดยแท้

नीलम्blue/dark
नीलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (ध्यानस्य)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तामसम्tamasic (dark/inert)
तामसम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतामस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (ध्यानस्य)
ध्यानम्meditation
ध्यानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
त्रिविधम्threefold
त्रिविधम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि-विध (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (ध्यानस्य)
उच्यतेis said/called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
ततःthereafter
ततः:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततस्-शब्दात् अव्यय; अपादान/क्रमवाचक (thereafter/from that)
पूजाworship
पूजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रकर्तव्याshould be performed
प्रकर्तव्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र- कृ (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्यता-वाचक कृदन्त (तव्यत्-प्रत्ययान्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (पूजायाः)
भवद्भिःby you (honorific, plural)
भवद्भिः:
Karana/Agent-in-instrumental (करण/कर्तृ)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग (आदरार्थे), तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ-करण), बहुवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootशीघ्रम् (अव्यय)
Formकाल/वेगवाचक-अव्यय (adverb: quickly)
एवindeed
एव:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (particle: indeed/only)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing sages (deduced)

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Listener: ‘bhavadbhiḥ’—the practitioners/pilgrims being instructed

Scene: A triadic panel concept: three meditative color-modes culminating in immediate worship—blue (tāmasa) noted, then devotees rising to perform pūjā with lamps and flowers.

G
Gaṇeśa

FAQs

Inner preparation (dhyāna) must mature into outer devotion (pūjā); the tradition maps meditation to the three guṇas.

Kedārakhaṇḍa is the setting; this verse gives ritual sequence rather than a tīrtha-glory passage.

Perform dhyāna (threefold by guṇa), then proceed to pūjā without delay.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App