Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

गणेश उवाच । नमामि देवं शक्त्यान्वितं ज्ञानरूपं प्रसन्नं ज्ञानात्परं परमंज्योतिरूपम् । रूपात्परं परमं तत्त्वरूपं तत्त्वात्परं परमं मंगलं च आनंदाख्यं निष्कलं निर्विषादम्

gaṇeśa uvāca | namāmi devaṃ śaktyānvitaṃ jñānarūpaṃ prasannaṃ jñānātparaṃ paramaṃjyotirūpam | rūpātparaṃ paramaṃ tattvarūpaṃ tattvātparaṃ paramaṃ maṃgalaṃ ca ānaṃdākhyaṃ niṣkalaṃ nirviṣādam

พระคเณศตรัสว่า: ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระผู้เป็นเจ้า ผู้ประกอบด้วยศักติ สงบผ่องใส มีญาณเป็นสภาวะ; ผู้เหนือญาณ เป็นแสงสว่างสูงสุด. ผู้เหนือรูป เป็นตัตตวะอันยิ่ง; และเหนือแม้ตัตตวะนั้น เป็นมงคลสูงสุด—นามว่าอานันทะ ไร้ส่วน ไร้ความโศก.

gaṇeśaḥGaṇeśa
gaṇeśaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
namāmiI bow/salute
namāmi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootnam (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
devamthe god (Lord)
devam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
śaktyāwith power/energy
śaktyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
anvitamendowed/connected
anvitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanvita (कृदन्त; anu√i (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त (past passive participle)
jñānarūpamwhose form is knowledge
jñānarūpam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjñāna (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (jñānasya rūpam)
prasannamserene/pleased
prasannam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprasanna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
jñānātfrom/than knowledge
jñānāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
paramhigher/supreme
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तुलनार्थे (comparative sense)
paramamthe highest
paramam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
jyotirūpamwhose form is light
jyotirūpam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjyotis (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (jyotiṣaḥ rūpam)
rūpātfrom/than form
rūpāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
paramhigher
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तुलनार्थे
paramamsupreme
paramam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
tattvarūpamwhose form is reality/principle
tattvarūpam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottattva (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (tattvasya rūpam)
tattvātfrom/than reality
tattvāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Roottattva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
paramhigher
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तुलनार्थे
paramamsupreme
paramam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
maṅgalamauspiciousness/benediction
maṅgalam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmaṅgala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
ānandākhyamnamed ‘bliss’
ānandākhyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootānanda (प्रातिपदिक) + ākhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ānandasya ākhyaḥ/ākhyam)
niṣkalampartless/without divisions
niṣkalam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootniṣkala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
nirviṣādamfree from sorrow/dejection
nirviṣādam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnirviṣāda (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Gaṇeśa

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Maheśa (Śiva)

Scene: Gaṇeśa stands in reverent añjali before a serene, luminous Maheśa united with Śakti; the deity is suggested as a column of inner light (jyoti) emerging beyond form, while the Himalayan Kedāra landscape frames the hymn.

G
Gaṇeśa
Ś
Śakti
Ś
Śiva (implied as the praised Deity)

FAQs

The highest Divine is praised as Śiva inseparable from Śakti—transcending conceptual knowledge and form, realized as pure Light, Reality, and Bliss.

The hymn occurs within Kedārakhaṇḍa, aligning the Kedāra sacred region with contemplative Śaiva realization, though no single tirtha-name is stated in this verse.

Stuti (devotional praise) is the implied practice; no explicit ritual procedure is listed.