Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

वृथा ते ब्रह्मचापल्याच्छप्तोऽयं दक्ष दुर्मते । येनेदं पालितं विश्वं सर्वेण च महात्मना । शप्तोऽयं स कथं पाप रुद्रोऽयं ब्राह्मणाधम

vṛthā te brahmacāpalyācchapto'yaṃ dakṣa durmate | yenedaṃ pālitaṃ viśvaṃ sarveṇa ca mahātmanā | śapto'yaṃ sa kathaṃ pāpa rudro'yaṃ brāhmaṇādhama

“โอ้ทักษะผู้มีจิตวิปลาส คำสาปของเจ้าสูญเปล่า เกิดจากความโอหังแห่งพราหมณ์ โดยมหาตมันผู้ทรงค้ำจุนสรรพจักรวาลนี้—รูทรองค์นั้นจะถูกสาปได้อย่างไร? โอ้ผู้บาป โอ้พราหมณ์ต่ำช้า!”

वृथाin vain, wrongly
वृथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formरीत्यर्थ/निरर्थकत्ववाचक अव्यय (adverb)
तेyour
ते:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
ब्रह्मचापल्यात्from (your) brahminical fickleness/impetuosity
ब्रह्मचापल्यात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootब्रह्म + चापल्य (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ अपादान (cause/source)
शप्तःcursed
शप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दक्षO Dakṣa
दक्ष:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
दुर्मतेO evil-minded one
दुर्मते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदुर्मति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
येनby whom
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
पालितम्protected, maintained
पालितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
सर्वेणby the all(-pervading)
सर्वेण:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषण (महात्मना)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण
शप्तःcursed
शप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कथम्how?
कथम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नाव्यय (interrogative adverb)
पापO sinner
पाप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ब्राह्मणाधमO lowest of brahmins
ब्राह्मणाधम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्राह्मण + अधम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Nandī

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Dakṣa

Scene: Nandī fiercely denounces Dakṣa, declaring the curse futile and calling Rudra the sustainer of the universe; the atmosphere is tense, with priests and gods startled in the yajña hall.

N
Nandī
D
Dakṣa
R
Rudra (Śiva)
U
Universe (viśva)

FAQs

Cosmic divinity cannot be bound by social status or cursed by ego; dharma collapses when pride masquerades as religiosity.

No specific tīrtha is mentioned; the narrative undergirds Kedāra’s Śaiva mahatmya by affirming Rudra’s supremacy.

None; it is a theological rebuke emphasizing Rudra as the sustainer of the world.