Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 84

येन ध्वस्ता धार्तराष्ट्रास्तं निराकृत्य मां नृप । पुरुषोत्तमं कृष्णमिति ब्रवीषि किमु मूढवत्

yena dhvastā dhārtarāṣṭrāstaṃ nirākṛtya māṃ nṛpa | puruṣottamaṃ kṛṣṇamiti bravīṣi kimu mūḍhavat

“ข้าแต่มหาราช เหตุใดท่านจึงกันข้าไว้ ทั้งที่โดยข้าศัตรูฝ่ายธฤตราษฏระถูกทำลาย แล้วกลับเรียกกฤษณะว่า ‘ปุรุโษตตมะ’ ราวกับคนเขลา?”

yenaby whom
yena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyad (यद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
dhvastāḥdestroyed
dhvastāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√dhvaṃs (ध्वंस्, नाशे) क्त-प्रत्यय (PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; क्त (PPP)
dhārtarāṣṭrāḥthe Dhārtarāṣṭras (sons of Dhṛtarāṣṭra)
dhārtarāṣṭrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdhārtarāṣṭra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
tamhim
tam:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Roottad (तद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
nirākṛtyahaving rejected / setting aside
nirākṛtya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnis+ā+√kṛ (कृ, करणे)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
māmme
mām:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग-प्रयोगे, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
nṛpaO king
nṛpa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
puruṣottamamPuruṣottama
puruṣottamam:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मधारय समास
kṛṣṇamKṛṣṇa
kṛṣṇam:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
itithus/‘as’
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
bravīṣiyou say
bravīṣi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (ब्रू, वचने)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
kimwhy/what
kim:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkim (किम्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
uindeed/then
u:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootu (उ, अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis)
mūḍha-vatlike a fool
mūḍha-vat:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootmūḍha (प्रातिपदिक) + vat (वत्, तद्धित)
Formअव्यय-प्रयोग (adverbial: ‘like a fool’)

Bhīma

Scene: Bhīma confronts Yudhiṣṭhira, gesturing emphatically toward himself as the crusher of Dhārtarāṣṭras; Yudhiṣṭhira remains composed; Kṛṣṇa stands quietly, the true Puruṣottama, unperturbed.

B
Bhīma
D
Dhārtarāṣṭras (Kauravas)
K
Kṛṣṇa
Y
Yudhiṣṭhira (implied by nṛpa)

FAQs

Claiming sole agency in success blinds one to the Divine mover; dharma requires humility even after great deeds.

No holy site is praised in this verse; it is a character-driven doctrinal moment.

None; the verse is argumentative dialogue.