Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69

सूर्यवर्चाः स चायं हि निहतो भैमिपुत्रकः । प्राक्छापं ब्रह्मणः स्मृत्वा हतोनेन महात्मना । तस्माद्दोषो न कृष्णेऽस्मिन्द्रष्टव्यः सर्वभू मिपैः

sūryavarcāḥ sa cāyaṃ hi nihato bhaimiputrakaḥ | prākchāpaṃ brahmaṇaḥ smṛtvā hatonena mahātmanā | tasmāddoṣo na kṛṣṇe'smindraṣṭavyaḥ sarvabhū mipaiḥ

ผู้รุ่งเรืองดุจสุริยะนั้น—บุตรแห่งภีมะ—ถูกสังหารแล้วเป็นแน่ พระกฤษณะผู้มีมหาจิตได้สังหารเขา ด้วยระลึกถึงคำสาปเดิมของพระพรหมา เพราะฉะนั้น บรรดากษัตริย์ทั่วแผ่นดินอย่าพึงเห็นโทษในพระกฤษณะองค์นี้เลย

sūrya-varcāḥsun-splendoured
sūrya-varcāḥ:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeAdjective
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + varcas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = Masculine Nominative Singular; षष्ठी-तत्पुरुष: सूर्यस्य वर्चः (having the splendour of the sun)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = Masculine Nominative Singular
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) = conjunction
ayamthis one
ayam:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = Masculine Nominative Singular
hiindeed
hi:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/हेतु) = particle “indeed/for”
nihataḥslain
nihataḥ:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootni-hata (कृदन्त-प्रातिपदिक; √han/हन् + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = Past passive participle, Masculine Nominative Singular
bhaimi-putrakaḥthe son of Bhīmī
bhaimi-putrakaḥ:
Karta (Subject complement/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootbhaimī (प्रातिपदिक) + putraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = Masculine Nominative Singular; षष्ठी-तत्पुरुष: भैम्याः पुत्रकः (son of Bhīmī)
prāk-śāpamthe earlier curse
prāk-śāpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprāk (अव्यय) + śāpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन = Masculine Accusative Singular; अव्ययीभाव: प्राक् (पूर्वम्) + शापम् = “former curse”
brahmaṇaḥof Brahmā
brahmaṇaḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन = Neuter Genitive Singular; (of Brahmā / of Brahman—context: Brahmā)
smṛtvāhaving remembered
smṛtvā:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (स्मृ धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (त्वा-प्रत्यय) = absolutive/gerund; “having remembered”
hataḥwas slain
hataḥ:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Roothata (कृदन्त-प्रातिपदिक; √han/हन् + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = Past passive participle, Masculine Nominative Singular
anenaby this one (by him)
anena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन = Masculine Instrumental Singular
mahātmanāby the great-souled one
mahātmanā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन = Masculine Instrumental Singular; कर्मधारय: महान् आत्मा यस्य/महान् आत्मा (great-souled)
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव्ययीभूत-तृतीया/पञ्चमी-प्रयोगः; हेतौ = indeclinable sense “therefore/from that reason”
doṣaḥfault
doṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = Masculine Nominative Singular
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) = negation particle
kṛṣṇein/with regard to Kṛṣṇa
kṛṣṇe:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन = Masculine Locative Singular
asminin this (person)
asmin:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन = Masculine Locative Singular
draṣṭavyaḥto be seen/attributed
draṣṭavyaḥ:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootdraṣṭavya (कृदन्त-प्रातिपदिक; √dṛś/दृश् + तव्य)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (कर्तव्य/भाव्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = Gerundive “to be seen/considered”
sarva-bhūmipaiḥby all kings
sarva-bhūmipaiḥ:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + bhūmipa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन = Masculine Instrumental Plural; तत्पुरुष: सर्वे भूपाः (all kings)

Narrator (addressing/including kings as audience within the story)

Scene: A solemn courtly scene: the slain radiant warrior (Bhīma’s son) lies fallen; Kṛṣṇa stands composed, while sages or kings are instructed not to impute fault, with a faint symbolic scroll/inscription of Brahmā’s curse hovering as ‘memory’.

K
Kṛṣṇa
B
Brahmā
B
Bhaimiputraka (Bhīma’s son)
B
Bhūmipa (kings)

FAQs

It frames events through dharma and destiny: actions tied to a prior curse are presented as divinely ordained, not moral fault.

No tīrtha is mentioned; the verse focuses on dharmic interpretation of a death within a divine narrative.

None; it is a doctrinal clarification aimed at rulers (kings).