Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4

तत्रैव चोपविष्टोऽभूत्तदानीं चंडिकागणः । बर्बरीकश्च तान्वीरान्समायातानपश्यत

tatraiva copaviṣṭo'bhūttadānīṃ caṃḍikāgaṇaḥ | barbarīkaśca tānvīrānsamāyātānapaśyata

ณ ที่นั้นเอง ในกาลนั้น หมู่บริวารของเทวีจัณฑิกานั่งอยู่ และบรรพรีกะก็แลเห็นวีรชนเหล่านั้นผู้กำลังมาถึง

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) — ‘तत्र’ (there)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण) — ‘एव’ (indeed)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — ‘च’ (and)
उपविष्टःseated
उपविष्टः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootउप√विश् (धातु) → उपविष्ट (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — क्त-प्रत्ययान्त ‘उपविष्ट’ (seated), ‘चण्डिकागणः’ विशेषणम्
अभूत्was
अभूत्:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलुङ्-लकार (अद्यतनभूत/Aorist), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन — ‘अभूत्’ (was/became)
तदानीम्at that time
तदानीम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) — ‘तदानीम्’ (at that time)
चण्डिका-गणःCaṇḍikā’s retinue
चण्डिका-गणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचण्डिका (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — तत्पुरुष: ‘चण्डिकायाः गणः’ (the troop/retinue of Caṇḍikā)
बर्बरीकःBarbarīka
बर्बरीकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबर्बरीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — ‘बर्बरीकः’
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — ‘च’ (and)
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — ‘तान्’ (those)
वीरान्heroes
वीरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — ‘वीरान्’ (heroes)
समायातान्having arrived
समायातान्:
Karma (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ√या (धातु) → समायात (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — क्त-प्रत्ययान्त ‘समायात’ (having arrived), ‘तान् वीरान्’ विशेषणम्
अपश्यतsaw
अपश्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन — ‘अपश्यत’ (saw)

Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa; likely Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages)

Tirtha: Caṇḍikā-sthāna (within the kṣetra)

Type: temple

Scene: A seated circle of fierce yet orderly attendants of Caṇḍikā—armed, adorned with rudrākṣa and red garlands—while Barbarīka, alert and curious, notices the approaching Pāṇḍava heroes.

C
Caṇḍikāgaṇa
B
Barbarīka
P
Pāṇḍava heroes (implied)

FAQs

Where the Goddess is honored, her presence is described as living and attended—devotion makes the sacred space vivid and protective.

A Caṇḍikā-centered sacred precinct is implied; the verse itself does not name the tīrtha.

No ritual act is prescribed; it describes the presence of Caṇḍikā’s attendants and the arrival (darśana) of the heroes.