Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

भीम उवाच । अधर्मो वापि धर्मोऽस्तु निर्गंतुं नैव शक्नुयाम् । क्षुधा तृषा मया नित्यं वारितुं नैव शक्यते

bhīma uvāca | adharmo vāpi dharmo'stu nirgaṃtuṃ naiva śaknuyām | kṣudhā tṛṣā mayā nityaṃ vārituṃ naiva śakyate

ภีมะกล่าวว่า “จะเป็นอธรรมหรือธรรมก็ตาม ข้าก็มิอาจยับยั้งตนไม่ให้ออกไปได้ ความหิวและความกระหายที่มีอยู่ในข้าเนืองนิตย์ก็ห้ามไว้ไม่ได้”

भीमःBhīma
भीमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अधर्मःunrighteousness
अधर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle: or)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपात (particle: also/even)
धर्मःrighteousness
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
निर्गन्तुम्to go out/escape
निर्गन्तुम्:
Kriya-artha (Purpose/क्रियार्थ)
TypeVerb
Rootनिर्गम् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (Infinitive), क्रियार्थक-अव्यय (purpose infinitive)
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
शक्नुयाम्I could/be able
शक्नुयाम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
क्षुधाhunger
क्षुधा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तृषाthirst
तृषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्यय (adverbial accusative: always)
वारितुम्to restrain/stop
वारितुम्:
Kriya-artha (Purpose/क्रियार्थ)
TypeVerb
Rootवारि (धातु: √वृ/वारय् caus.) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (Infinitive)
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
शक्यतेis possible
शक्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive)

Bhīma

Scene: A powerful warrior (Bhīma) stands near a water-source, visibly parched and agitated, while a dharmic companion prepares to admonish him; the landscape is austere, emphasizing thirst and moral strain.

B
Bhīma

FAQs

Unruled appetite can push a person to disregard dharma; acknowledging weakness is not the same as overcoming it.

No site is named in this verse; it occurs within a tīrtha-related admonitory dialogue.

None directly; the passage frames the need for discipline (tapas/saṃyama) against hunger and thirst.