Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

दुहद्रुहाख्याश्वतरी मेघभ्रष्टा तडिद्यथा । तामायांतीं तथा दृष्ट्वा सूर्यवैश्वानरप्रभाम्

duhadruhākhyāśvatarī meghabhraṣṭā taḍidyathā | tāmāyāṃtīṃ tathā dṛṣṭvā sūryavaiśvānaraprabhām

ปรากฏล่อเพศเมียชื่อทุหทรุหา ดุจสายฟ้าหล่นจากเมฆ ครั้นเห็นนางกำลังมา ก็รุ่งเรืองด้วยรัศมีประหนึ่งสุริยะและเพลิงไวศวานระ

duhadruhā-ākhyānamed ‘Duhadruhā’
duhadruhā-ākhyā:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootduhadruhā (प्रातिपदिक) + ākhyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुष (duhadruhā iti ākhyā yasyāḥ)
aśvatarīmare
aśvatarī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootaśvatarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
megha-bhraṣṭāfallen from a cloud
megha-bhraṣṭā:
Karta (Subject qualifier/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmegha (प्रातिपदिक) + bhraṣṭa (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भ्रष्ट’ = क्त-प्रत्ययान्त (fallen); समासः पञ्चमी-तत्पुरुष (meghāt bhraṣṭā)
taḍitlightning
taḍit:
Upamāna (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Roottaḍit (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (उपमान)
yathālike/as
yathā:
Upamā (Simile marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय (Comparative particle)
tāmher
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
āyāntīmcoming/approaching
āyāntīm:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-yā (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tathāthus/so
tathā:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya-visheṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund), ‘having seen’
sūrya-vaiśvānara-prabhāmhaving the radiance of the sun and fire
sūrya-vaiśvānara-prabhām:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + vaiśvānara (प्रातिपदिक) + prabhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुष (sūryasya vaiśvānarasya ca prabhā iva)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: A fierce she-mule named Duhadruhā appears like lightning dropped from a cloud, blazing with sun-like and fire-like radiance as she advances.

D
Duhadruhā
V
Vaiśvānara

FAQs

Purāṇic symbolism uses blazing radiance to signal formidable power; spiritual discernment is needed to face dazzling appearances.

No explicit tīrtha is named in this verse.

None in this verse.