Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 24

अनेनात्र चंदनादि दत्त्वा राजमाषतण्डुलमिश्रकाश्च चतुःषष्टिकृतभागान्वटकान्निवेद्य तावत्यो दीपिकास्तावन्ति पत्राणि पूगानि निवेद्य दण्डवत्प्रणम्य महास्तुतिमेतां जपेत्

anenātra caṃdanādi dattvā rājamāṣataṇḍulamiśrakāśca catuḥṣaṣṭikṛtabhāgānvaṭakānnivedya tāvatyo dīpikāstāvanti patrāṇi pūgāni nivedya daṇḍavatpraṇamya mahāstutimetāṃ japet

ด้วยมนตร์นี้ พึงถวายจันทน์และเครื่องสักการะอื่น ๆ; น้อมถวายวฏกะ (ขนมก้อน) ทำจากถั่วดำกับข้าวสารผสม แบ่งเป็นหกสิบสี่ส่วน; ถวายประทีปจำนวนเท่ากัน และถวายใบไม้กับหมากจำนวนเท่ากัน; แล้วกราบแบบทัณฑวัต (หมอบราบทั้งกาย) และสวดมหาสรรเสริญนี้

anenaby this (means)
anena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootidam (इदम्)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; सर्वनाम; करणवाचक
atrahere
atra:
Adverbial (Location)
TypeIndeclinable
Rootatra (अत्र)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
caṃdanādisandalwood and the like
caṃdanādi:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcaṃdana + ādi (चन्दन + आदि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (चन्दनं आदिः यस्य/चन्दनादि = ‘sandal etc.’)
dattvāhaving given
dattvā:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Root√dā (दा)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया
rājamāṣataṇḍulamiśrakāḥmixtures of black-gram and rice
rājamāṣataṇḍulamiśrakāḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrājamāṣa + taṇḍula + miśraka (राजमाष + तण्डुल + मिश्रक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (राजमाष-तण्डुलयोः मिश्रकाः)
caand
ca:
Connector
TypeIndeclinable
Rootca (च)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
catuḥṣaṣṭikṛtabhāgāndivided into sixty-four portions
catuḥṣaṣṭikṛtabhāgān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatuḥṣaṣṭi + kṛta + bhāga (चतुःषष्टि + कृत + भाग)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; विशेषण (vaṭakān); समासः—तत्पुरुष (‘चतुःषष्ट्या कृताः भागाः’ = divided into 64 parts)
vaṭakāncakes/balls (offerings)
vaṭakān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvaṭaka (वटक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; कर्मवाचक
nivedyahaving offered/presented
nivedya:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootni-√vid (विद्) / √ved (वेद्) in causative sense ‘to present’ (निवेदयति)
Formक्त्वान्त-समकक्ष (absolutive/gerund from causative stem nivedaya-); पूर्वकालिक क्रिया
tāvatyaḥso many (as that)
tāvatyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottāvatī (तावती)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषण (dīpikāḥ)
dīpikāḥlamps
dīpikāḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdīpikā (दीपिका)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
tāvantithat many
tāvanti:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottāvat (तावत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), बहुवचन; विशेषण (patrāṇi, pūgāni)
patrāṇileaves
patrāṇi:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpatra (पत्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन
pūgāniareca-nuts (betel nuts)
pūgāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpūga (पूग)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन
nivedyahaving offered
nivedya:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootni-√vid (विद्) (निवेदयति)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया
daṇḍavatprostratingly
daṇḍavat:
Adverbial (Manner)
TypeIndeclinable
Rootdaṇḍavat (दण्डवत्)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (‘like a staff’, prostrate)
praṇamyahaving bowed down
praṇamya:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootpra-√nam (नम्)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया
mahāstutimthe great hymn of praise
mahāstutim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā + stuti (महा + स्तुति)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महती स्तुतिः)
etāmthis
etām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (एतद्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण (mahāstutim)
japetshould recite/mutter
japet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√jap (जप्)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; विध्यर्थ

Sūta (Lomaharṣaṇa) prescribing the ritual (deduced)

Type: kshetra

Scene: A ritual table before a guardian shrine: sandal paste, 64 small cakes, 64 lamps in rows, betel leaves and areca nuts; devotee performs full prostration and begins chanting a hymn.

K
Kṣetrapāla

FAQs

Devotion is expressed through disciplined, counted offerings and humility—ritual order mirrors inner order and earns protective grace.

The instruction is general to Kṣetrapāla worship within sacred precincts; no single tīrtha is named in this verse.

Offer sandalwood; naivedya of black-gram-and-rice vaṭakas in 64 portions; offer an equal number of lamps, leaves, and areca-nuts; prostrate (daṇḍavat) and recite the great hymn.