Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 46

सोऽपि देवीवचः श्रुत्वा मेने साहाय्यकारणम् । ततः कृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य विजयः शुचिः

so'pi devīvacaḥ śrutvā mene sāhāyyakāraṇam | tataḥ kṛṣṇacaturdaśyāmupoṣya vijayaḥ śuciḥ

เขาผู้นั้นเมื่อได้ฟังพระดำรัสของเทวี ก็เข้าใจว่าตนถูกกำหนดให้เป็นเหตุแห่งการเกื้อกูล ต่อมาในวันกฤษณจตุรทศี วิชัยผู้บริสุทธิ์ได้ถืออุโบสถอดอาหาร

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also)
देवीof the goddess
देवी:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासपूर्वपद)
वचःthe goddess's words
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समास: देवी-वचस् (षष्ठी-तत्पुरुष)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive), श्रु (to hear)
मेनेconsidered/thought
मेने:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: मन् (to think/consider)
साहाय्यof help
साहाय्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसाहाय्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासपूर्वपद)
कारणम्cause/reason
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समास: साहाय्य-कारण (षष्ठी-तत्पुरुष)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमवाचक (then)
कृष्णdark (fortnight)
कृष्ण:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन (समासपूर्वपद; पक्षविशेषण)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth (tithi) of the dark fortnight
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समास: कृष्ण-चतुर्दशी (कर्मधारय/तत्पुरुष)
उपोष्यhaving fasted
उपोष्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउप-वास् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive), उप-वास् (to fast)
विजयःVijaya
विजयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
शुचिःpure/clean
शुचिः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; 'विजयः' इत्यस्य विशेषणम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha: Siddhamātā-kshetra (implied)

Type: kshetra

Scene: The helper acknowledges the Devī’s command; Vijaya, purified, begins a solemn fast on the dark fortnight’s fourteenth day—simple attire, controlled senses, prayerful posture.

D
Devī
K
Kṛṣṇa-caturdaśī (dark fortnight 14th)
V
Vijaya

FAQs

Auspicious timing and purity strengthen spiritual disciplines; fasting refines the practitioner for siddhi.

The practice unfolds within the Kāśī devotional setting connected to Siddhamātā and the Devīs’ command.

Observance of upavāsa (fasting) on Kṛṣṇa-caturdaśī as part of the sādhana regimen.