Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

इत्येतत्कथितं तुभ्यमतश्चाभूच्छृणुष्व तत् । तपः सामर्थ्यतः सूक्ष्मान्दण्डस्याग्रे निधाय तान्

ityetatkathitaṃ tubhyamataścābhūcchṛṇuṣva tat | tapaḥ sāmarthyataḥ sūkṣmāndaṇḍasyāgre nidhāya tān

ดังนี้เราได้กล่าวแก่ท่านแล้ว; บัดนี้จงฟังสิ่งที่เกิดขึ้นต่อไป ด้วยอานุภาพแห่งตบะ เขาวางเหล่าสภาวะอันละเอียดนั้นไว้ที่ปลายไม้เท้า

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case); एकवचन
कथितम्told, narrated
कथितम्:
Karma (Predicate of object/कर्म-विशेषण)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th case/dative); एकवचन
अतःtherefore
अतः:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक-अव्यय (therefore/from this)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अभूत्was, happened
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case); एकवचन
तपःausterity, penance
तपः:
Hetu (Means/Instrumental sense by context)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन
सामर्थ्यतःby (its) power
सामर्थ्यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootसामर्थ्य (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
Formतद्धितान्त-अव्यय (ablatival adverb); ‘सामर्थ्यतः’ = सामर्थ्यात् (by virtue of power)
सूक्ष्मान्subtle, minute
सूक्ष्मान्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case); बहुवचन
दण्डस्यof the staff
दण्डस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case/genitive); एकवचन
अग्रेat the tip/front
अग्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case/locative); एकवचन
निधायhaving placed
निधाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootनि-धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having placed’
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case); बहुवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: A tapasvin holds a staff upright; at its tip rest tiny luminous ‘subtle’ forms/essences, while the narrator signals a new episode about to unfold.

T
tapas
D
daṇḍa (ascetic staff)

FAQs

Tapas is presented as a transformative force capable of subtle, extraordinary feats, bridging the visible and invisible sacred worlds.

No single tīrtha is named in this verse; it serves as a narrative pivot within the Kaumārikākhaṇḍa sacred itinerary.

No explicit rite; it highlights tapas as the enabling power for what follows.