Previous Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 84

ततो हिडंबातनयो महौजाः सूर्याक्षकालाक्षमहोदरानुगः । वियत्पथं प्राप्य जगाम तत्पुरं प्राग्ज्योतिषं नाम दिनव्यपाये

tato hiḍaṃbātanayo mahaujāḥ sūryākṣakālākṣamahodarānugaḥ | viyatpathaṃ prāpya jagāma tatpuraṃ prāgjyotiṣaṃ nāma dinavyapāye

แล้วบุตรผู้ทรงเดชแห่งหิฑิมพา—มีสุริยักษะ กาลักษะ และมหโอดระติดตาม—ขึ้นสู่หนทางแห่งเวหา และเมื่อยามอาทิตย์อัสดง ก็ไปถึงนครที่ชื่อปราคชโยติษะ

ततःthen, thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थे (thereupon/then)
हिडम्बातनयःson of Hiḍambā
हिडम्बातनयः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootहिडम्बा (प्रातिपदिक) + तनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हिडम्बायाः तनयः)
महौजाःof great vigor
महौजाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of subject)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (महत् ओजः यस्य) विशेषणार्थे
सूर्याक्षकालाक्षमहोदरानुगःfollower of Sūryākṣa, Kālākṣa and Mahodara
सूर्याक्षकालाक्षमहोदरानुगः:
Viśeṣaṇa (Appositional qualifier)
TypeNoun
Rootसूर्याक्ष (प्रातिपदिक) + कालाक्ष (प्रातिपदिक) + महोदर (प्रातिपदिक) + अनुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (सूर्याक्ष-कालाक्ष-महोदर-नामकानाम् अनुगः = follower/attendant)
वियत्पथम्the sky-path, aerial route
वियत्पथम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवियत् (प्रातिपदिक) + पथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (वियतः पथः)
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + ल्यप्
Formल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having reached)
जगामwent
जगाम:
Kriyā
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तत्पुरम्to that city
तत्पुरम्:
Karma (Destination as object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (तस्य पुरम्)
प्राग्ज्योतिषम्Prāgjyotiṣa (city-name)
प्राग्ज्योतिषम्:
Samānādhikaraṇa (Apposition to तत्पुरम्)
TypeNoun
Rootप्राक् (अव्यय/उपसर्ग) + ज्योतिष् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (प्राक्-ज्योतिष् = name of city)
नामnamed
नाम:
Nāmanirdeśa (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (particle meaning 'named/called')
दिनव्यपायेat the end of the day
दिनव्यपाये:
Adhikaraṇa (Time)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक) + व्यपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (दिनस्य व्यपायः = day’s end/decline)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition in Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha: Prāgjyotiṣa (Prāgjyotiṣapura)

Type: kshetra

Scene: Ghaṭotkaca (son of Hiḍimbā), mighty and formidable, flies through the sky with companions Sūryākṣa, Kālākṣa, Mahodara; below, forests and rivers fade as dusk approaches; ahead rises the city of Prāgjyotiṣa with ramparts and glowing lamps.

H
Hiḍimbā
S
Sūryākṣa
K
Kālākṣa
M
Mahodara
P
Prāgjyotiṣa

FAQs

Purāṇic journeys often signal a shift into a new sacred setting where karmic consequences and dharmic encounters unfold.

The verse names the city Prāgjyotiṣa; it is a geographic marker rather than an explicit tīrtha-praise passage here.

None—this is a travel/narrative transition verse.