Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 66

प्राणाधिकं भैमसेनिं कथं केवलसाहसात् । क्षिपेयं तव वाक्यानां शुद्धानां चाथ कोविदम्

prāṇādhikaṃ bhaimaseniṃ kathaṃ kevalasāhasāt | kṣipeyaṃ tava vākyānāṃ śuddhānāṃ cātha kovidam

‘ด้วยความห้าวหาญอันบุ่มบ่ามเพียงลำพัง ข้าจะทอดทิ้งภีมเสน—ผู้เป็นที่รักยิ่งกว่าชีวิต—ได้อย่างไร? และข้าจะปัดทิ้งถ้อยคำของท่านที่บริสุทธิ์และเปี่ยมปัญญาได้อย่างไร?’

प्राणाधिकम्more dear than life
प्राणाधिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राणाधिक (प्रातिपदिक; प्राण + अधिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (भैमसेनिम्)
भैमसेनिम्Bhīma (son of Bhīmasena)
भैमसेनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभैमसेनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Interrogative adverb/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (adverb: how)
केवलसाहसात्from mere rashness
केवलसाहसात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकेवल-साहस (प्रातिपदिक; केवल + साहस)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
क्षिपेयम्should I cast away
क्षिपेयम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; (लिङ्ग-अनिश्चित)
वाक्यानाम्of (your) words
वाक्यानाम्:
Sambandha (Of words/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
शुद्धानाम्pure; faultless
शुद्धानाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; विशेषण (वाक्यानाम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)
अथthen; moreover
अथ:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/प्रसङ्गार्थक (particle: then/now)
कोविदम्skilled; wise
कोविदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोविद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (भैमसेनिम्)

Narrative voice (speaker not named in verse; respondent addressing a counselor)

Listener: Keśava (Kṛṣṇa)

Scene: A respectful exchange: the speaker torn between affection for Bhīma and reverence for Kṛṣṇa’s wise words; Bhīma present as a strong, beloved figure; Kṛṣṇa calm, advising.

B
Bhīmasena

FAQs

True dharma honors both loyalty to loved ones and reverence for wise, pure counsel; rashness is condemned.

No tīrtha is referenced in this verse.

None; it is a statement of ethical restraint and respect for wisdom.