Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14

कूपेऽस्मिन्मोक्षनाथस्य लोकानां प्रेतमुक्तये । कार्तिकस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे चतुर्दशी

kūpe'sminmokṣanāthasya lokānāṃ pretamuktaye | kārtikasya tu māsasya śuklapakṣe caturdaśī

ณบ่อน้ำของโมกษนาถะนี้ เพื่อเกื้อกูลให้ผู้คนพ้นจากภาวะ ‘เปรต’ (วิญญาณเร่ร่อน) วันจตุรทศี คือวันขึ้น ๑๔ ค่ำ ในปักษ์สว่าง เดือนการ์ติกะ เป็นกาลอันสำคัญยิ่ง

कूपेin the well
कूपे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; सर्वनाम
मोक्षनाथस्यof the Lord of liberation
मोक्षनाथस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मोक्षस्य नाथः)
लोकानाम्of the people/worlds
लोकानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
प्रेतमुक्तयेfor the liberation of the departed
प्रेतमुक्तये:
Sampradāna (Purpose/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक) + मुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रेतानां मुक्तिः)
कार्तिकस्यof Kārtika (month)
कार्तिकस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकार्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
तुindeed / but
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधसूचक-अव्यय (particle: but/indeed)
मासस्यof the month
मासस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
शुक्लपक्षेin the bright fortnight
शुक्लपक्षे:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगः (शुक्लः पक्षः)
चतुर्दशीthe fourteenth lunar day
चतुर्दशी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; तिथि-नाम

Unspecified (narrative voice within Māheśvarakhaṇḍa; likely Sūta/Lomaharṣaṇa tradition)

Tirtha: Mokṣanātha-kūpa

Type: kund

Listener: Pārtha (address appears in nearby verse; dialogue frame likely continuing)

Scene: A stone-lined sacred well under temple shade; pilgrims gather on Kārtika śukla caturdaśī with lamps, water-vessels, and offerings, invoking peace for departed souls.

M
Mokṣanātha
K
Kārtika
C
Caturdaśī
K
kūpa

FAQs

Time (tithi/month) and place (tīrtha) combine to intensify merit, especially for rites aimed at ancestral/preter release.

The well (kūpa) of Mokṣanātha, praised for preta-mukti efficacy.

Observance connected to Kārtika bright-fortnight caturdaśī at this well for the purpose of preta-release.