Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 18

स्वयं पाकाग्रभोजी यो गलरोगमवाप्नुयात् । पंचयज्ञानकृत्वैव भुञ्जानो ग्रामशूकरः

svayaṃ pākāgrabhojī yo galarogamavāpnuyāt | paṃcayajñānakṛtvaiva bhuñjāno grāmaśūkaraḥ

ผู้ใดกินส่วนแรกของอาหารที่ปรุงก่อนถวายและก่อนแบ่งปัน ย่อมประสบโรคแห่งลำคอ และผู้ใดบริโภคโดยมิได้ประกอบปัญจยัญญาประจำวัน ย่อมเป็นดุจสุกรชาวบ้าน

स्वयम्by oneself
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘स्वतः/स्वयम्’
पाकाग्रभोजीone who eats before cooking is finished / eats first
पाकाग्रभोजी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाक-अग्र-भोजिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘पाकस्य अग्रे’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः + ‘भोजिन्’ (भुज् धातोः कृदन्त-प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
गलरोगम्throat disease
गलरोगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगल-रोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘गलस्य रोगः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
अवाप्नुयात्may obtain
अवाप्नुयात्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: आप् (प्राप्तौ) उपसर्ग: अव-
पञ्चयज्ञान्the five sacrifices
पञ्चयज्ञान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्च-यज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; द्विगु-समासः (संख्यापूर्वकः): ‘पञ्च यज्ञाः’
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘कृत्वा’ (having done)
एवindeed/only
एव:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle): अवधारणार्थक (emphatic)
भुञ्जानःeating
भुञ्जानः:
Karta (Agent as participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present active participle, परस्मैपद): पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ग्रामशूकरःa village boar/pig
ग्रामशूकरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्राम-शूकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘ग्रामस्य शूकरः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: A household kitchen: a man hastily tasting food from the pot while elders, guests, and family wait; beside him, a small altar with neglected offerings; the moral consequence hinted by a shadowy pig-form motif in the background.

FAQs

Food is sacred and tied to duty; self-centered eating and neglect of daily offerings reduce one’s human dignity and invite suffering.

No specific tīrtha is praised; the focus is household dharma (pañca-mahāyajña).

Performance of the pañca-yajñas (pañca-mahāyajñas) before eating is implied as the proper discipline.