Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 25

शारीरमानसैर्दुःखैर्न सीदंति भवद्विधाः । नाप्राप्यमभिवांछंति नष्टं नेच्छंति शोचितुम्

śārīramānasairduḥkhairna sīdaṃti bhavadvidhāḥ | nāprāpyamabhivāṃchaṃti naṣṭaṃ necchaṃti śocitum

ผู้มีธรรมเช่นท่านย่อมไม่จมอยู่ใต้ทุกข์กายหรือทุกข์ใจ ไม่ปรารถนาสิ่งที่มิอาจบรรลุ และไม่เลือกโศกเศร้าต่อสิ่งที่สูญสิ้นไปแล้ว

śārīra-mānasaiḥby bodily and mental
śārīra-mānasaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootśārīra (प्रातिपदिक) + mānasa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषणम् (instrumental plural neuter)
duḥkhaiḥby sufferings
duḥkhaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootduḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
sīdantisink/despond
sīdanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsad (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
bhavad-vidhāḥpeople like you
bhavad-vidhāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक) + vidhā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भवतः विधाः)
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
aprāpyamthe unattainable
aprāpyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roota-prāpya (कृदन्त; √āp/āpnu (धातु) + ल्यप्/तव्यत्-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; नञ्-पूर्वकं कृदन्तम् (unattainable)
abhivāñchantidesire/long for
abhivāñchanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootabhivāñch (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
naṣṭamwhat is lost
naṣṭam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnaṣṭa (कृदन्त; √naś (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्तम् (lost thing)
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
icchantiwish
icchanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootiṣ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
śocitumto grieve
śocitum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootśuc (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive), परस्मैपद-धातु; क्रियार्थक-अव्ययवत् प्रयोगः

Lomaharṣaṇa (Sūta) narrating within Māheśvarakhaṇḍa (deductive attribution)

Scene: A calm, learned figure seated in contemplation while scenes of illness, loss, and temptation swirl around; the person remains unmoved, eyes half-closed, signifying inner steadiness.

FAQs

Dharma-grounded resilience avoids two traps: chasing the impossible and mourning the irreversible; steadiness is itself a virtue.

No holy site is named; the verse is ethical instruction.

None; the prescription is psychological and moral—acceptance and disciplined desire.