Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 145

बहूदकमिदं कुंडं संसेव्यं च सदा त्वया । माहात्म्यमस्य वक्ष्यामि संक्षेपाद्व्यास सूचितम्

bahūdakamidaṃ kuṃḍaṃ saṃsevyaṃ ca sadā tvayā | māhātmyamasya vakṣyāmi saṃkṣepādvyāsa sūcitam

นี่คือสระศักดิ์สิทธิ์ “พหูทกะ”; ท่านพึงไปพึ่งพาและสรงอยู่เสมอ ข้าพเจ้าจักกล่าวมหาตม์ของมันโดยย่อ ตามที่พระวยาสะได้ชี้แนะไว้

बहूदकम्having much water, abundant-water
बहूदकम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (neuter, nominative/accusative singular); विशेषणम्
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Determiner/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (neuter, nominative/accusative singular); सर्वनाम
कुण्डम्pond, sacred tank
कुण्डम्:
Karma/Pradhana (Object or topic/कर्म)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (neuter, nominative/accusative singular)
संसेव्यम्to be frequented/served
संसेव्यम्:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + सेव् (धातु) → संसेव्य (कृदन्त)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (तव्यत्/यत्-भावः), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (gerundive: ‘to be resorted to’)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सदाalways
सदा:
Kriyavisheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/कर्ता-करणभाव; ‘by you’)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग (सर्वनाम), तृतीया विभक्ति, एकवचन (instrumental singular)
माहात्म्यम्greatness, sacred merit
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (accusative singular)
अस्यof this
अस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (genitive singular)
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
संक्षेपात्briefly, in summary
संक्षेपात्:
Kriyavisheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootसंक्षेप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन (ablative singular); अव्ययीभावार्थे ‘संक्षेपेण’
व्यासO Vyāsa
व्यास:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन (vocative singular)
सूचितम्indicated, pointed out
सूचितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + सूच् (धातु) → सूचित (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘(यत्) सूचितम्’

Bāla

Tirtha: Bahūdaka-kuṇḍa

Type: kund

Listener: Vyāsa (addressed: ‘tvayā… vyāsa’)

Scene: A revered speaker points out the Bahūdaka-kuṇḍa to a pilgrim, announcing that its greatness will be told briefly as indicated by Vyāsa; the kuṇḍa glimmers with sacred calm, with ascetics nearby.

B
Bahūdaka-kuṇḍa
V
Vyāsa

FAQs

Tīrthas are preserved through continual reverence and practice; their māhātmya is transmitted through authoritative lineage (Vyāsa).

Bahūdaka-kuṇḍa (the Bahūdaka sacred pool) is explicitly introduced for glorification.

Regular resorting to/serving the Bahūdaka-kuṇḍa, with its māhātmya to be heard and remembered.