Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 26

कृतकृत्यः सुसंगश्च बहुज्ञो वचसां पतिः । विश्वपूज्यो मृत्युहारि घृणी धर्मस्य कारणम्

kṛtakṛtyaḥ susaṃgaśca bahujño vacasāṃ patiḥ | viśvapūjyo mṛtyuhāri ghṛṇī dharmasya kāraṇam

พระองค์ทรงบรรลุความสำเร็จสมบูรณ์ และทรงทำให้กิจของผู้อื่นสำเร็จ ทรงคบหาสมาคมอันประเสริฐ ทรงรอบรู้ และเป็นเจ้าแห่งวาจา ทั้งจักรวาลบูชาพระองค์ ผู้ขจัดความหวาดกลัวต่อมฤตยู ทรงเป็นฆฤณี—ผู้เปี่ยมกรุณาและรัศมี—และเป็นเหตุแห่งธรรมะ

कृतकृत्यःone who has accomplished what is to be done
कृतकृत्यः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; कृ धातु) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त) + सुबन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः कर्मधारयः (कृतं कृत्यं येन)
सुसंगःof good association; well-connected
सुसंगः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + संग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः कर्मधारयः (सु-संगः = उत्तमः संगः/सङ्गति: यस्य)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
बहुज्ञःvery learned; knowing much
बहुज्ञः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + ज्ञ (कृदन्त; ज्ञा धातु/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः कर्मधारयः (बहूनि जानाति)
वचसाम्of words/speech
वचसाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
पतिःlord/master
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विश्वपूज्यःworthy of worship by all
विश्वपूज्यः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + पूज्य (कृदन्त; पूज् धातु)
Formकृदन्त (यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त ‘पूज्य’), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य/सर्वैः पूज्यः)
मृत्युहारिremover of death
मृत्युहारि:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक) + हारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मृत्योः हारि = हरति)
घृणीcompassionate; merciful
घृणी:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघृणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘घृणी’ इति रूपं (घृणि-शब्दः)
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
कारणम्cause; reason
कारणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: Deity as lord of speech: Vedic syllables/scrolls emanating as light; devotees receiving an ‘abhaya’ gesture; a subdued Yama figure at the periphery retreating; universal beings offering worship.

S
Sūrya
G
Ghṛṇī
D
Dharma

FAQs

Dharma rests on cosmic order; honoring the Sun aligns one’s life with truth, right speech, and fearlessness in the face of mortality.

No tīrtha is named; it is an attribute-listing within the Sun’s name-hymn.

None directly; the verse is suited for recitation seeking dharmic steadiness, clarity of speech, and relief from fear of death.