Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 187

कूपश्चापि सरः पुण्यं महाकालस्य सिद्धिदम् । अत्र ये मनुजाः पार्थ लिंगस्याराधने रताः

kūpaścāpi saraḥ puṇyaṃ mahākālasya siddhidam | atra ye manujāḥ pārtha liṃgasyārādhane ratāḥ

ณ ที่นี้มีทั้งบ่อน้ำและสระศักดิ์สิทธิ์ อันเป็นมงคลและประทานสิทธิ์เกี่ยวกับมหากาล โอ้ปารถะ มนุษย์ผู้พำนัก ณ ที่นี้ ผู้หมกมุ่นในการบูชาลึงคะ—

कूपःa well
कूपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थे (also/even)
सरःa lake/pond
सरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पुण्यम्holy, meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
महाकालस्यof Mahākāla
महाकालस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहाकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
सिद्धिदम्granting success
सिद्धिदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्धि + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—सिद्धिं ददाति इति (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
मनुजाःpeople, men
मनुजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
लिङ्गस्यof the liṅga
लिङ्गस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
आराधनेin worship
आराधने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआराधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
रताःdevoted, engaged
रताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त) कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘रक्त/रत’ = engaged, devoted

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Mahākāla-associated Kūpa and Puṇya-saras

Type: kund

Listener: Arjuna (addressed as Pārtha)

Scene: A sacred precinct: Mahākāla’s Liṅga-temple in the background; a stone-lined well and a serene lake in the foreground; pilgrims performing simple worship with flowers and water, absorbed in devotion.

M
Mahākāla
P
Pārtha (listener-epithet)
L
Liṅga
K
Kūpa (well)
S
Saraḥ (sacred pond)

FAQs

Sacred geography supports spiritual practice—holy waters and steady liṅga-worship together lead to siddhi.

Mahākāla’s tīrtha-region, with special mention of a holy well and pond connected to Mahākāla worship.

Liṅgasyārādhana (worship of the liṅga) is highlighted; the mention of kūpa/saraḥ implies tīrtha-snān and ritual purity practices.