Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 95

कालभीतिश्च परमं विस्मयं समुपागतः । वृत्तांतः कोयमित्येव चिंतयामास भूयसा

kālabhītiśca paramaṃ vismayaṃ samupāgataḥ | vṛttāṃtaḥ koyamityeva ciṃtayāmāsa bhūyasā

กาลภีติถึงกับพิศวงยิ่งนัก และครุ่นคิดอยู่นานว่า “นี่เรื่องอะไรกัน—เหตุใดจึงเป็นเช่นนี้?”

कालभीतिःKālabhīti
कालभीतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकालभीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
परमम्great
परमम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (qualifying ‘विस्मयम्’)
विस्मयम्astonishment
विस्मयम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
समुपागतःattained/experienced
समुपागतः:
Kriyā (Predicative verb-form/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+उप√गम् (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) प्रयुक्तः; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; भावे/कर्तरि—‘प्राप्तः’ (having come/attained)
वृत्तान्तःaccount/incident
वृत्तान्तः:
Karta (Subject of quoted thought/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
कःwhat?
कः:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; प्रश्नार्थक
अयम्this
अयम्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थे (quotative)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed/just)
चिन्तयामासpondered/thought
चिन्तयामास:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√चिन्त् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद; ‘चिन्तयति स्म’ इत्यर्थे (periphrastic perfect sense)
भूयसाgreatly/for long
भूयसा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचन रूपेण अव्ययीभाव (instrumental used adverbially); ‘अधिकेन/बहुना’ (mostly/greatly)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (narration)

Listener: Kuru-nandana (addressed in surrounding verses)

Scene: Kālabhīti stands alone after the disappearance, eyes widened, hand to chin or chest, absorbed in thought; the air seems charged, light subtly gathering near the bilva tree area.

K
Kālabhīti

FAQs

Awe and inquiry often precede sacred revelation; the Purāṇas frame wonder as the doorway to understanding dharma.

No tīrtha is specified in this verse; it sets the stage for a Śaiva manifestation.

None; it is descriptive narration of Kālabhīti’s reaction.