Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

शबलं प्रोच्यते सद्भिर्द्यूतचौर्येण साहसैः । व्याजेनोपार्जितं यच्च तत्कृष्णं समुदाहृतम्

śabalaṃ procyate sadbhirdyūtacauryeṇa sāhasaiḥ | vyājenopārjitaṃ yacca tatkṛṣṇaṃ samudāhṛtam

บัณฑิตผู้ทรงธรรมกล่าวว่า ทรัพย์ที่ได้จากการพนัน การลักขโมย และการกระทำอันห้าวหาญหรือรุนแรงนั้นเป็น ‘ศพล’ (ปนเป) แต่ทรัพย์ใดที่ได้มาด้วยข้ออ้างอันหลอกลวงและกลอุบายทุจริต ทรัพย์นั้นประกาศว่าเป็น ‘กฤษณะ’ (ดำมัว ไม่บริสุทธิ์)

शबलम्mixed, variegated
शबलम्:
Pratipādya (Predicate/प्रातिपाद्य)
TypeAdjective
Rootशबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (द्रव्यं) विशेषण
प्रोच्यतेis called
प्रोच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
सद्भिःby the good (people)
सद्भिः:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
द्यूतचौर्येणby gambling and theft
द्यूतचौर्येण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootद्यूत + चौर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व-समासः (द्यूतं च चौर्यं च)
साहसैःby acts of violence/robbery
साहसैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसाहस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
व्याजेनby deceit, by pretext
व्याजेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्याज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
उपार्जितम्earned, acquired
उपार्जितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउप + अर्ज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (द्रव्यं) विशेषण
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative connector/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
तत्that
तत्:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तद्-सम्बन्ध (correlative)
कृष्णम्black (impure)
कृष्णम्:
Pratipādya (Predicate/प्रातिपाद्य)
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (द्रव्यं) विशेषण
समुदाहृतम्is declared, is stated
समुदाहृतम्:
Kriya-samāna (Predicate participle/विधेय)
TypeAdjective
Rootसम् + उद् + आ + हृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भावः ‘कथितम्/उदाहृतम्’

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Scene: A cautionary allegory: on one side, gamblers and thieves in shadowy tones; on the other, a figure offering a darkened coin-bag to a shrine while a sage raises a hand in prohibition; ‘black smoke’ symbolism around deceitful wealth.

FAQs

Not all wealth is spiritually equivalent; deceitful and harmful earnings degrade one’s religious acts and lead to darker karmic results.

No tīrtha is mentioned; the verse gives a universal ethical classification relevant to Purāṇic dharma.

It warns that dāna supported by fraud, theft, or gambling is spiritually compromised, and fraudulent gain is outright ‘black’ (kṛṣṇa).