Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28

विद्यामूल्येन नैवं च याचितः स्यात्प्रतिग्रहः । सत्यमाह पुराणार्षिर्वासुदेवो जगद्गुरुः

vidyāmūlyena naivaṃ ca yācitaḥ syātpratigrahaḥ | satyamāha purāṇārṣirvāsudevo jagadguruḥ

ทานที่รับเป็น “ค่าตอบแทนแห่งวิทยา” ไม่ควรเที่ยวร้องขอเช่นนี้เลย ฤๅษีแห่งปุราณะได้กล่าวสัจจะ—วาสุเทวะ ผู้เป็นคุรุแห่งโลก

विद्यामूल्येनby the price of learning
विद्यामूल्येन:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक) + मूल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (Instrumental singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (विद्यायाः मूल्यं)
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
एवम्thus/in this manner
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this way)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)
याचितःbegged for/solicited
याचितः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate)
TypeAdjective
Rootयाच् (धातु) → याचित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; विशेषण
स्यात्would be/should be
स्यात्:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन
प्रतिग्रहःacceptance (of a gift)
प्रतिग्रहः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootप्रतिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (Accusative singular)
आहsaid
आह:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; परोक्षभूत-रूप)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन
पुराणार्षिःthe ancient sage
पुराणार्षिः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; कर्मधारय-समासः (पुराणः ऋषिः)
वासुदेवःVāsudeva
वासुदेवः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
जगद्गुरुःteacher of the world
जगद्गुरुः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः गुरुः)

Unspecified narrator citing Purāṇic authority

Listener: Phālguna (Arjuna)

Scene: A didactic moment: a scholar cites an authoritative Purāṇic seer, Vāsudeva, affirming that learning should not be treated as a priced commodity; manuscript and teaching setting.

V
Vāsudeva

FAQs

Sacred knowledge is not merchandise; receiving gifts must be governed by dharma, not bargaining or solicitation.

No tīrtha is described; the verse teaches dharma regarding gifts and learning.

It implicitly regulates pratigraha (acceptance of gifts): one should not demand payment as a fee for teaching.